Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ooit mag gelijkstellen met Mao. e. Neen, F. a is en blijft = de Mao. a, al heeft de regel hier of daar eene stoornis ondergaan 1. Over 't algemeen is de eenstemmigheid van F., Sam. en Mao. ten aanzien der klinkers verrassend groot; een sprekend voorbeeld levert F. i-vako, spijker, pin, Sam. fa°, Mao- whao, terwijl alle Indon. talen, voor zoover ze o en uonderscheiden, eenstemmig paku zeggen 2. Zelfs indien de o in i-vako, fao, whao niet uit den tweeklank au ontstaan ware, maar uit verwarring van u en o, dan zou de eenparigheid, waarmede F., Sam. en Mao. aan die verwarring deelnemen, even opmerkelijk blijven. Tevens kan men uit het gegeven voorbeeld leeren dat de afwerping der k reeds eenige vorderingen had gemaakt in den tijd toen Nieuw-Zeelanders en Samoanen nog één volk uitmaakten. Had dit volk vóór de splitsing der Pol. stammen nog vako gezegd, dan zou het woord in *t Sam. luiden fa6, in 't Mao. whako. In een eenigszins ouder tijdperk evenwel, toen Fidji en Pol. nog ééne taal waren, was de/Êin gezegd woord nog niet verdwenen. Toch zal later aangetoond worden dat ook in dat oudere tijdperk de afwerping der k reeds begonnen was.

Men ziet dat sporadische verschijnselen en grillige afwijkingen voor de vaststelling van den verwantschapsgraad van zustertalen volstrekt niet moeten verwaarloosd worden, doch dat is iets anders dan ze onder eenen algemeenen regel te brengen. Juist omdat ze tegen den gewonen regel indruischen, zullen ze dan wanneer ze op verschillende plaatsen, in dezelfde gevallen en onder dezelfde omstandigheden zich vertoonen, de overtuiging wekken dat er een noodzakelijk verband tusschen die plaatsen bestaat. Want hetzelfde toeval kan zich wel eens herhalen, maar wanneer het zoo regelmatig geschiedt dat de waarnemer vooruit kan voorspellen in welke gevallen zich het verschijnsel zal herhalen, dan houdt het op «toeval» te wezen.

Na deze opmerkingen over 't klankstelsel, welke in de woordenlijsten hun toepassing en aanvulling zullen vinden, ga ik over tot de behandeling van zulke punten der spraakkunst als mij, de strekking van dit geschrift in aanmerking genomen, de belangrijkste toeschijnen.

' Dezelfde afwijking vertoont zich ook in de taal dor Marquosas; deze schijnt dus nader met Mao. verwant te zijn, dan een van beide mot Sam., dat even als F. in fanua do a bewaart. Het Karotonga hooft enua, zooals te verwachten was, want niettegenstaande don grooten afstand tusschen Nieuw-Zeeland en Rarotonga, verschillen Mao. on Karot, met noemenswaardig van elkaar. Op andere wijze verzwakt, luidt het woord fonuain Tonga, honua in Hawaiï. Het Tahiti zegt ook fonua, doch dit bewijst niets,

dewijl Tah. vaak een e vertoont, waar Mao., Earot. en Marq. eenen anderen klinker hebben.

2 D. i. oorspronkelijk.

Sluiten