Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uit martua en mogelijk zelfs uit een nog volleren vorm: ma'atua. In 't Jav. zou men ook verwachten matuwa, voor matuwa, dit uit ma'atuwa. In stede hiervan is de varieteit maratuwa in gebruik. Trouwens uit het Ibn., waar de vormen maga, mara (uit mada), en mala (ouder mara) zonder merkbaar verschil van beteekenis naast elkander gebruikt worden, moet men, in verband met andere feiten opmaken, dat reeds in de grondtaal ma a1, Tombul. maha, Ibn. maga, afwisselde met mara, Jav. Mal. mara2, Day. bara (zwakker uitspraak Sund. mërë), en mada (van denzelfden stam Jav. pada). Ma- in matua mag dus vergeleken, zoo niet gelijk gesteld worden met Tomb. maha in mahatuari, gezusters; mahanuang, schoonouders als welks enk. te beschouwen is Tag., Ibn. manuga n g, schoonzoon of schoondochter; Bis. n u ga n g. De slotsom is, dat welke onzekerheid er ook omtrent den juisten ouden vorm van 't prefix ma overb lijve, het in allen gevalle van ma te scheiden is, en tot dit laatste in de verhouding staat van een meervoud tot een enkelvoud.

Een prefix mo komt voor bijv. in Mao. mowai, wateren (van den mond), van wai, water; morunga, hoog staan. Het komt phonetisch nauwkeurig overeen met Bat. mor, Sang më (voor mëh), Mong. mo*, waarvan Tag., Bis., Ibn. mag, Tombul. mah eenesterkere uitspraak is; in enkele overblijfselen bewaard in 't O. J. in den vorm van mar (vóór klinkers).

Over een prefix mi, waarvan ik slechts één voorbeeld ken, in Mao. miharo «zich verwonderen; verwonderlijk,» weinig of niet verschillend van maharo, zal ik in de woordenlijst spreken.

Het nasale prefix, hetwelk naar gelang van omstandigheden als ng, n, m optreedt5 en vooral uit 't O. en N. J., Sund., Mak. en Bug. bekend is, vindt men ook in 't F. en Pol. terug, al is de functie er van niet overal gemakkelijk te bepalen. In de eerste plaats heeft het dezelfde functie als in de genoemde Indon. talen, d. i. het vormt duratieve activa of neutra. Bijv. Sam. nofo, Mao. noho, wonen; het grondwoord, uit deze dialekten verdwenen,

mv. massippót; enk. marenu (voor madenu), mv. maddenu. Zoowel hier als in andere gevallen is de reduplicatie ontstaan door assimilatie, bijv. in aggau =Day andan, Bis. adlau (voor aldau), Mig. andro, Tombul. ëndo. Dat do eerste letter van don dubbeleonsonant een n was, laat zich niet met wiskunstige zekerheid bewijzen, maar is toch hoogstwaarschijnlijk, en in zeker opzicht doet het er niets toe, want » en r zijn gelijkwaardig als versterkingsmiddelen van klinkers.

1 Vermoedelijk eigenlijk mara met gebrauwde r.

2 Van denzelfden stam en in dezelfde bet. Jav. para.

3 Zoo in Niemann's Bijdrage (1866), Leesst. p. XIX, doch «schoonzoon» p. XXXII: in deze laatste bet. zou men manuang verwachten.

1 In schrift valt dit samen met een ander, uit ma ontstaan mo.

5 Als hypothetisch oudste vorm is m. i. een Anusvara, = de Fransche sluitende n in son, te beschouwen.

Sluiten