Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

duiden. Dus Bat. manurati, gedurig schrijven, of schrijven (van veel personen); marbungai, bloeien (van meerdere boomen); maridi, baden (van meer personen) of veel baden' ;Jav. anggitiki, anggëbagi, slaag geven; slaan (door meerdere personen); nëkëli, vatten (door meerdere subjecten); meer dan éénen vatten ; enz. Het Bat. kent echter ookintransitieven op an, om een meervoud van subjecten te kennen te geven; bijv. marhabangan, vliegen (van veel vogels); marsonggopan, zitten (van veel vogels).

Voor zoover ik heb kunnen nagaan, worden er in 't F. en Pol. geen andere tegenhangers van zulke intransitieven op i of an aangetroffen, dan de wederkeerige werkwoorden, enz.; als F. vei-loman-i elkander beminnen; vei-vosak-i, samenspreken; samenspraak; Sam. fe-aiofan-i, elkaar beminnen.

Verzamelwoorden op -an, zooals Jav. godongan, loover; kayon, k a k a y o n, geboomte; of ook met prefix, zooals Ibn. g i b a 1 a y a n, huizen, en dgl. worden in 't F., gelijk wij gezien hebben uitgedrukt door het als voorvoegsel gebezigde vei, gewest, vi, Sam. fe. Doch er zijn eenige, buiten kijf overoude, woorden die het met an synonieme i vertoonen en een collectief begrip uitdrukken. Aldus F. vut-i, haren, veêren, wol. De wortel of bloote stam is M. P. w u t, dat men terugvindt in Ibn. b u t, gewoonlijk meerv. bubut, voorts in Tombul. wutwut, Tag. butbut, haren uittrekken ; in Jav., Mal. rambut, hoofdhaar, en Jav. dj ëm b u t, Mal. djam-

but, Bis. sabut, haar aan de schaamdeelen8. Door verschillende middelen wordt in bubut, vuti en rambut hetzelfde te kennen gegeven, namelijk iets collectiefs, iets meervoudigs. De vraag is of in Tombul. w a r a s i, Tont. pa ra si, lichaamshaar, niet dezelfde waarde aan i mag toegekend worden. Naar ik vermoed, is ook in F. en Pol. tui, heer, vorst, de i niets anders dan een synoniem of plaatsvervanger van an, zoodat tui een wisselvorm zou wezen van O. J. tuhan, tuwan, Mal. tuwan 3. In dit geval is i niet een meervoudvormer, evenmin als ra het altoos is; het is een augmentatief of superlatief, en synoniem met ra, da in Indon. enIH.ratu,datu, dat tot

1 Zie v. d. Tuuk, Tob. Spr., 1. o. bl. 102; 113; vgl. § 57.

2 Deze twee woorden leveren een aardig voorbeeld hoe de taal van de varieteiten van één klank gebruik maakt om kleine wijzigingen in de beteekenis uit te drukken. De dj moet hier uit een palatale d — niet juist dj — ontstaan zijn, eene d welke uitgesproken werd door de tong te slaan tegen 't verhemelte iets hooger dan daar waar de lingnale d

waaruit r — gevormd werd. In de hedendaagsche uitspraak loopen dj en r tamelijk

ver uiteen.

3 Ik geloof niet dat tuwan eene afleiding is van tuwa, maar dat beide op gelijken trap staan in zooverre beide tot wortel hebben tu.

Sluiten