Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beelden zijn: vakasosataka, maken dat ongeduldig wordt, van sosa, ongeduldig; kuri-a, toevoegen aan; i-kuri, toevoegsel, vaka-ikurit a k a, maken dat vermeerderd wordt, vermeerderen ; kuvu-da, rooken ; kuvu-i, gedroogd in den rook; kuvui-taka, in den rook droogen; i-uku, sieraad; vaka-iukuuku, gesierd; vaka-iukuuku-taka, maken dat gesierd wordt, versieren; vaka-yalevu-taka, (iets) vergrooten doordat er ieder1 het zijne bijvoegt; vaka-rarama-taka, maken dat iets helder licht wordt, verlichten. Is het voorwerp der handeling van den veroorzaker niet bepaald passief, dan kan, zonder merkbaar verschil van beteekenis, naast taka ook een andere vorm van 't affix, en zelfs nu en dan an gebruikt worden: dus vakadromuJa, vakadrorauya, vakadromutaka en dromuda beteekenen alle «maken dat zinkt».

Voorts wordt taka gemeenlijk gebezigd wanneer het object van 'tafgeleide werkwoord datgene is waarmede de handeling verricht wordt. Bijv. van vode, pagaaien (intr.) vodea, pagaaien naar; vodetaka, pagaaien met (een boot); k ara-va, boomen naar; ka ra taka, voortboomen (de schuit); sokota, zeilen naar; sokotaka, zeilen met (een schip); viri-ka, werpen naar; viri-taka, werpen met (iets), iets (het gegooide voorwerp) werpen2; kure-kure, schudden (intr.), schuddebollen; kure-a, vruchten van den boom schudden; k u r e -1 a k a, iets wegschudden, wegwerpen; vana, schieten (tr.), schieten op; vanataka, schieten met, afschieten; Joka, doorboren met een speer; (Joka-taka, doorboren met (nl. speer of stok). Ook wordt taka vereischt om ons «weg-» uit te drukken: kari-a, krabben (tr.), kari-taka, wegkrabben; hierbij behoort m. i. ook volit a k a, verkoopen, doch v o 1 i - a, koopen; v o v o 1 i, handel. Waar bij woorden van beweging «met» 't begrip van medenemen in zich sluit, is taka minder in gebruik. Dus (Jirfivaka, loopen met, bij 't loopen medenemen; niet diditaka. Insgelijks zegt men: dromu(Jaka, met iets onderdompelen; doch naast dro-vaka, wegloopen met, in de vlucht medenemen, staat drotaka; kabatakais:bij 't klimmen medenemen, terwijl kaba of kabata, zooals te verwachten, «beklimmen» is.

In den zin van «aangaande» schijnt taka de regelmatige vorm des aanhechtsels te zijn: dus vo sa taka, spreken over, verhandelen. Eindelijk is het een regel dat woorden die reeds met een ander affix afgeleid zijn alleen t u k a achter zich toelaten : vakadutai, laten voegen: vei-vakadu taitaka, maken dat 'teen en't ander sluit, bijvoegen ; ve i-vo s aki, samenspreken; veivosaki-taka, samenspreking houden over; in dit laatste

1 Dit wordt uitgedrukt door y a.

2 Behoudens de klinkerscheiding, cvenzoo in 't Jav. Met virika stemt overeen ambuwangi, buwangan; met viritaka: ambuwangake.

Sluiten