Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vermijden, zoo is het te begrijpen dat men daarvoor de toevlucht neemt tot letters die eenen overgang tusschen de twee klinkers vormen of als louter phonetisch gevoeld worden. In een nog later tijdperk, wanneer de oorspronkelijke eindklinker alle eigenaardigheid in de uitspraak verloren heeft, zal de hiaat eenvoudig vermeden worden door de samenvloeiing of nauwere verbinding der twee op elkaar volgende klinkers. Dat er meer dan één vorm in eene taal leeft, is een noodzakelijk gevolg daarvan dat geen taal slechts door één individu wordt gesproken, en dat geen sterveling den vollen rijkdom zijner taal kent. Het kan gebeuren, ja, het moet telkens gebeuren, dat A uit de bestaande elementen een onberispelijke samenstelling, — waaronder zoogenaamde afleidingen begrepen zijn — vormt, bijv. uit Sam. Ion go + aki een longolongo-ai, terwijl B. voor hetzelfde begrip een van oudsher geërfde uitdrukking kent, bijv. Sam. longolongos-ai, eene uitdrukking die dezelfde bestanddeelen bevat, doch in ouderen vorm! geheel of gedeeltelijk. Zoo komen er twee uitdrukkingen voor dezelfde zaak in de wandeling, en daar beide evengoed zijn, blijven ze leven, zoo niet in een huisgezin, dan toch in één dorp, en zoo niet in één dorp, dan toch in één gewest, enz. Overvloed en veelzijdigheid zijn het kenmerk van alle talen. Het oude gezegde dat er geen regelen zonder uitzondering zijn, is niet geheel juist, maar wat menigeen «taalwetten» gelieft te noemen, zijn in 't geheel geen wetten der taal; het zijn slechts mislukte en overhaaste generalisaties die opgekomen zijn in 't brein van dezen of genen taalgeleerde.

Na de punten van overeenstemming tusschen F. en Pol. ten opzichte

van aki te hebben aangewezen, kom ik thans tot de behandeling, zoo straks

uitgesteld, van de Pol. achtervoegsels i en a. Aan dit even belangrijke als lastige onderwerp kan hier slechts eene vluchtige beschouwing gewijd woi den; in eene Pol. spraakkunst zou het een grondig onderzoek vereischen, met welk onderzoek nog niet eens een begin is gemaakt.

In de eerste plaats zij de aandacht gevestigd op de i als bestanddeel van secundaire wortels zoowel in 't Pol. als in 't F. Hiertoe behooren: F. kani, waarin 't begrip van «eten» ligt, zonder dat actief en passief gescheiden zijn; Mao. kai, Sam. ai; voorts F. tungi, waarvan tungi-va, aansteken; Sam. en Mao. tungi-a, aan testeken, in brand gestoken wordende; grond v. Sang. tung, naast tu, waarvan tinung, gebrand; putung, vuur; Mak. mutung, branden, enz. Wel is waar heeft het F. ook tutu-vaka, in brand steken; Mao. en Sam. tutu, en deze, onverschillig of men ze gelijk stelt met Sang. tung, tun 1 of met den wisselvorm tu, bevatten den wortel in eenvoudigere gedaante, doch het gevoel dat tungi samengesteld is, is ten

1 Deze stam is behouden in Sam. tung ai, vuur ontsteken; Violette spelt tungai dat in de opgegeven beteekenis niet te verklaren is.

Sluiten