Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zoodat in den huidigen toestand een groot aantal woorden wederom op een medeklinker uitgaan.Bij v. m a n, vogel, Eromanga m an o k; e o m, huis, Erom. imo, kunnen alleen zoo ontstaan zijn, dat eerst de k van MP. manuk afviel; en de h van imah, Mal. r u mah, MP. 'umah. 1 Evenals in 't Erom. moet de a in o overgegaan zijn, want door epenthese heeft de o een spoor van zijn voormalig bestaan in e o m nagelaten. In het tweede tijdperk verloren manueneomo hun eindklinker, en zoo bleef over man, e om. Een bijvorm van eom is im, im-im, huis en erf. Een uitzondering op den regel dat eindklinkers wegvallen is op te merken bij de werkwoorden die voorzien zijn van de achtervoegsels ai, oi, welke deels beantwoorden aan Mao. en Fi. aki, Sam. al, Jav. ake, Lamp. ki, deels aan Jav. ani; bijv. e g e t a i, iets (een bepaald voorwerp) zien, van e g e t, zien (in 't algemeen); athai, vastmaken, van *ateh, vgl. Day. atëp, slot, Jav. tëtëp, anëtëpake, vastzetten, vast; almoi, zien (meerdere voorwerpen), vormelijk = Oj. a n ë m w a n i, Nja. anëmoni, van alum, zien,Jav. anëmu, vinden. De uitstooting van den stamklinker in deze en tal van andere voorbeelden 2 bewijst dat het accent op de volgende lettergreep rust. De zooeven aangenomen regel dat de eindklinkers wegvallen is dus te algemeen gesteld en zal moeten luiden: ongeaccentueerde eindklinkers vallen weg.

In onmiddelijk verband met dezen hoofdregel staat het feit dat de klinker in de lettergreep die aan de geaccentueerde voorafgaat regelmatig wordt uitgestooten. Bijv. imtag, bevreesd, uit matikut; daar geen woord met m t kan beginnen, vormde zich een voorslag, in dit geval van een i; evenzoo te verklaren is imtan, oog (zijn, haar, het) uit mata en possessiefsuffix n a; m a t a op zich zelf is paroxytonon, maar volgens een welbekenden regel verspringt het accent wanneer 't suffix wodt aangehecht; het werd dus m atdna. Uit t&ma, vader, en na werd tamAna, verder etman; hier is de voorslag een e. Evenzoo etwan, broeder of zuster (van hem, haar) uit tuan a. Uit deze voorbeelden blijkt reeeds dat de voorslag nu eens in een e bestaat, dan weer in een i. Regel is dat i optreedt vóór nasalen; gewoonlijk ook vóór een k, ten minste als de uitgestooten klinker een i was bij v. i k m an, hand,(zijn,haar) 1 i man a; t i k n g a n, (zijn, haar, het) oor, uit t a 1 i n gan a. Proklitische woordjes, gelijk het lidwoord na, woorden behandeld als prefixen ; dus wordt uit na -|- eom; huis, n—e o m; maar uit na -f man, vogel, in — man. Dezelfde neiging tot uitstooting van den klinker in de lettergreep vóór de geaccentueerde vertoonen eenige talen der Banks-eilanden;zooinGogbijv. 1 i m a, hand. maar na lmak, mijn hand; vusu, boog,

l Met ' wordt hier bij gebrek van beter aangeduid de gutturale triller, de letter der eerste Yan der Tuuksche klankwet.

' De tweede e in egetai zal zeker wel een zwakke e zijn.

Sluiten