Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

't Het klankstelsel van 't Erom. vertoont veel punten van overeenkomst met dat van 't Aneityumsch, al ontbreekt het niet aan verschillen. Het voornaamste verschil bestaat daarin dat het Erom. de oorspronkelijke sluitmedeklinkers beter bewaard heeft dan 't A.,ja dan elke andere taal der Stille Zuidzee. Het heeft al die medeklinkers behouden behalve de h, b, ng, en de gutturale triller. Dus imo, huis, voor 'imah, Mal. rumah, enz.; orïngi, hooren (stam dëngi) voor dëngë'; de n valt zeer dikwijls als sluiter eener ongeaccentueerde lettergreep weg, benevens den voorafgaanden klinker; dus emetangi, wind, voor matangin. Doch meermalen is een sluitende 11 ook overgegaan in t, gelijk in een der Dayaksche talen, en als zoodanig bewaard; bijv. selat, weg, Mal. djalan, Jav. dalan; eviat, droom, uit ipian, Oj. ipyan, enz. Overgang van een sluitende n in m vertoont obum, vóórgaan, uit pun of puhun met voorslag van o. Opmerking verdient dat in het Timoreesch de m als sluitletter een nevenvorm is van n\bijv. hukim, kurkema, omzetting van ku n i k, Rottineesch k u n i k, Mal. k u n i t1.

Het is onnoodig voorbeelden te geven van woorden die den oorspronkelijken sluitmedeklinker bewaard hebben, aangezien ze passim voorkomen. Alleen zij opgemerkt dat in een woord als murip of murep, leven, Oj. mahurip, Sumb. mirip, enz. dep wel is waar een verscherpte b zal wezen, dus eerst ten gevolge van omstandigheden tot den oorspronkelijken toestand terug gekeerd, maar het bewijst in allen geval dat eenp als sluiter geduld wordt. Als regel mag men aannemen dat een sluitende media of spirant verhard wordt tot tenuis, en tevens dat de t in selat enz. tot n staat als de tenuis tot media. Overgang van ng'm n vertoont dan, dag; Mao. ra; de wortel is dang, waarvan o. a. Jav. tërang, helder.

Met het A. komt het Erom. daarin overeen, dat de eindklinkers meestal verdwijnen en nagenoeg in dezelfde gevallen gespaard zijn gebleven. Bijv. de uitgang aki, die in A. als ai voortbestaat, luidt in Erom. eki, o. a. in moneki, drinken. Eenige voorbeelden van 't wegvallen van eindmedeklinkers in beide talen zijn: evat,steen, A. hat;evang, voedsel, A. hang, beide uitpangan; i m, en(vóóreen volgenden klinker:;«), A. im en um; emas, imas, dood, A. mas; desel, tesil, drie, A. seij; pëng, aan, voor, A. vaing, naast pëngi, ofschoon dit laatste op sommige plaatsen 'tvnw. 3 ps. enk./zou kunnen bevatten; tëng, weenen, A. taing.

't Erom. deelt met het A. de neiging, en wel in sterker mate, om de woorden te voorzien vaneen voorslag; bijv. itemen, de vader, A. etman; evat, steen, uit vatu, ouder watu; evang, voedsel, uit vangan, ouder pangan; orïngi, hooren,'voor rëngi, dëngë'; enz. Zonder twijfel heeft

1 Zie verder Jonker, Over de eindmedeklinkers in het Rottineesch en Timoreesch, Bijdr. Kon. Inst., 7' Beeks, V (1906), 270.

Sluiten