Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vanigbhih saha gatvapi tam prapa vanijam na sah || Simhalebhyas tu gugrava gatam tam vanijam nijam |

degam Kanakavarmanam Citrakütabhidham puram ||

«Toen de Brahmaan dit hoorde begaf hij zich met den koopman Danavarman te scheep naar Kataha-dvïpa. Daar echter vernam hij dat de koopman Kanakavarman reeds van daar vertrokken was naar 't Kamfereiland. Hoewel hij nu met handelaars achtereenvolgens naar het Kamfereiland, het Goudeiland en Ceilon reisde, trof hij Kanakavarman niet, doch van de Singaleezen hoorde hij, dat deze naar zijn eigen land, naar de stad Citraküta (in Bandelkhand) was afgereisd.»

We laten in 't midden, welke streek door 't Kamfereiland, dat enkel hier aangetroffen wordt, aangeduid is, Borneo of een ander eiland in deChineesche zee. Waar het op aankomt, is, dat er tusschen het Goudeiland en Ceilon geen land werd aangedaan. De natuurlijkste verklaring is wel Suvarna-dvïpa voor Sumatra te houden. Van Fa-Hian weten we, dat hij op zijnen terugtocht van Ceilon naar China de reis over Jefothi nam. Hieruit volgt niet met noodzakelijkheid, dat Jefo-thi, Yava-dïu, hetzelfde is als het Goudeiland, doch de waarschijnlijkheid er van kan toch moeielijk betwist worden. Jammer genoeg, dat er geen bijzonderheden van Suvarna-dvïpa opgegeven worden; het eenigste wat van eenige waarde zou kunnen wezen is de vermelding, in 54, 108, van eene stad Kalagapura.1

In de bewering, dat men onder Suvarna-dvïpa en Yava-dvïpa wel eens hetzelfde bedoelde, ligt nog niet opgesloten, dat het spraakgebruik nauwkeurig was, dat er oorspronkelijk en eigenlijk geen onderscheid tusschen beide bestond. In eene Javaansche bron 2, het verhaal van Pandji en Tundjung Seta, heet de laatste een Vorst van Nusa-Këntjana, d. i. «Goudeiland», een land van overzee, tanah sabrang. Welk eiland nu met dezen naam aangeduid is, mag twijfelachtig zijn, doch zooveel is gewis, dat het van Java onderscheiden wordt.

Wat den naam Goudeiland betreft, die wordt ook in sommige Grieksche schrijvers teruggevonden. Een werk uit de tweede helft der eerste eeuw na Christus, de Periplus Maris Erythraei3, vermeldt in noordoostelijke rich-

1 Daar kalasa en kalasa verschillende spellingen van hetzelfde "woord zijn, en kalasa zeer licht een verkeerd gelezen kalapa wezen kan, zou het niet onmogelijk zijn, als de stad eigenlijk Kalapapura heette.

2 Wajangverhalen, uitgegeven door T. Eoorda (1869), bl. 324.

8 Bl. 35, vg. in Vol. I der Geographiae veteris scriptores Graeci minores uitgeg. door Hudson, Oxford 1698. Ik meen menig lezer, die boeken als dit misschien niet dadelijk bij de hand heeft, geen ondienst te doen met hier en daar den tekst uitvoerig aan te halen.

(Inmiddels verscheen een nieuwe editie van den Periplus door Fabricius, Leipzig 1883. En verg. ook de Eng. vertaling door Mc. Crindle, Calcutta 1879. Noot van 1916.)

Sluiten