Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en wel der Chineesche roos. De Skr. naam nu dezer bloem is japa en jaba (java is eene wanspelling). Aangezien verwarring tusschen v en b, zoowel in de uitspraak van oostelijk Hindustan en Bengalen als in 't Kawi niets ongewoons is, bijv. in 't Kawi vivudha voor vibudha en omgekeerd byatïta en byatïta voor vyatïta, e. a., zou de v in java geene zwarigheid opleveren. Bedenkelijker is de korte a van Yava-dvïpa, terwijl jaba altoos de lange a heeft, 't Allerbedenkelijkste echter is de j; want het is voldingend bewezen dat de Indische bronnen, waarvan de jongste van 499 na Chr. dagteekent, yava (dvlpa, — koti) hebben en niet java, en nog veel minder jaba of java. In 't Skr. komen ettelijke woorden voor, waarin j uit y ontstaan is en in 't geheele noorden en oosten van Indië wordt de Skr.j aan 't begin der woorden onveranderlijk als j (dzj) uitgesproken, hoe verkeerd dat ook zijn mag; dat ook de Javanen 't Hollandsche jan, enz. als dzjang of djang uitspreken, kan ook niet ontkend worden. Nu gaat het niet aan, de latere uitspraak voor oorspronkelijker te houden dan de oudere, en gesteld eens dat java in betrekkelijk oude stukken voorkwam, dan zou dit bewijzen dat de gewijzigde uitspraak wel reeds oud, maar niet dat zij de oudste is. Kortom, yava is de oudste vorm, boven alle verdenking verheven, en dus de eenigste die in aanmerking komt als we de beteekenis van 't woord willen opsporen.

De vertaling doorPtolemaeus van Y ava-dvïpa gegeven als Gerst-eiland, is, uit een zuiver taalkundig oogpunt, onberispelijk; dat wil zeggen, het is geen verzinsel van hem dat yava gerst, althans ook gerst, beteekent en d vï p a eiland, 't Bericht van den Griek is dus echt, berust op mededeelingen van Indiërs. Doch hadden deze zijne zegslieden recht met yava in dit bijzonder geval als gerst op te vatten? Dat is 't punt, waar het op aankomt. Vermits gerst geen gewas is van Java of Sumatra, moet de vraag ontkennend beantwoord worden. Reeds Lassen kwam op 't vermoeden dat met yava in ons geval wel panicum italicum (eene soort gierst) zou bedoeld zijn, want dat groeit wèl daar te lande, gelijk door niemand, zoover ik weet, ontkend is. De vraag is maar: heeft in sommige streken van Voorindië yava die gierstsoort aangeduid? Hoe de inlanders die graansoort in vroeger of later tijd genoemd hebben, is volmaakt onverschillig; het doet evenmin iets ter zake als de kwestie of in javavut 't woord yava vervat is of niet. Het woord dvïpa is in allen gevalle Sanskrit.

De gissing van Lassen, dat 't Skr. yava wel eens panicum italicum of gierst kon aangeduid hebben, berustte op zwakke gronden; desniettemin was ze juist en we zullen die rechtvaardigen, gebruik makende van de bronnen welke dien veteraan der Indische taal- en oudheidkunde niet ten dienste stonden.

Sluiten