Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Dit laatste is feitelijk ook de leer van MendelssohnBartholdy, Grenzen der Rechtskraft (1900), vgl. speciaal p. 509—510. — Yoor het burgerlijk vonnis strijdt dit echter met de geheele geschiedenis van het leerstuk over het gezag van gewijsde, en eveneens met de positieve wetsbepalingen '). — Wel zal ook een derde het vonnis niet kunnen negeeren, en dus (zoolang hij niet is geslaagd in derden-verzet), moeten erkennen dat de rechtsbetrekking der vroegere procespartijen zóó is als het vonnis ze vaststelde. Maar hij kan volhouden dat dit slechts krachtens het vonnis zoo is, dat hij, derde, dit vonnis, hetzij als onjuist gewezen, hetzij tengevolge van verkeerd procedeeren, als niet overeenkomstig den tevoren bestaanden rechtstoestand mag beschouwen, — en daarom ook als constitutief2) voor de rechtsverhouding van partijen bij de beslissing vastgesteld ; dit, hoewel het als deklaratief vonnis is bedoeld, en als zoodanig ook tusschen partijen geldt. Vgl. hierbij

kunnen bijdragen ter verklaring der bekende lex Saepe van Macer (lex 63 D. 42, 1) ? '

!) Ook de iure constituendo is het niet wenschelijk zonder speciale redenen (als b.v. voor de rechtverkrijgenden gelden, vgl. W. v. N. R. no. -1950 p. 242 kol. 2 v. b.), aan een vonnis tusschen anderen gewezen den derde te binden, die geen invloed kon uitoefenen op de te vellen beslissing.

2) Deze term hier te verstaan in ruimen zin, zoodat hij ook de vernietiging eener bestaande rechtsverhouding omvat. — Zie over de terminologie «deklaratief') en «constitutief» vonnis: Pagenstecher in Zeitschr. für deutschen Zivilprozess 37 (1907—1908) p. 34—35. — De daar en telkens bij P. wederkaerende meening dat een onjuist gewezen vonnis ook voor partijen rechtens als constitutief moet beschouwd, gaat m. i. hierom niet op, omdat het gezag van gewijsde insluit dat zij die er door worden getroffen, rechtens niet met vrucht de onjuistheid van het vonnis kunnen volhouden; zie P. zelf 1.1. in nt. 88 op p. 26—27 (waarbij vgl. het slot van nt. 42 op p. 12). — Of vóór het vonnis hun rec/tisverhouding anders was dan daarbij is vastgesteld (gedeklareerd), moet voor hen geheel buiten beschouwing blijven. Daarom heeft m. i. op dit punt Heli/wig, geciteerd bij P. 1.1. p. 28—29 gelijk, en niet P. zelf in zijn uiteenzetting op p. 26—31, waar hij uit H.'s voorstelling conclusies trekt, die er volstrekt niet uit volgen.

Sluiten