Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK I.

Begrip en gebied van het verbintenissenrecht.

§ i. Het recht schept orde in de maatschappij. Dat is zijn taak, dat is zijn roeping. Doch daarbij is het niet almachtig. Des menschen gezindheid te veranderen is nog geen wetgever gelukt. Het recht kan slechts, steunende op de in de maatschappij geldende moraal, door dwang en afschrikking trachten te bereiken, dat de leden dier samenleving, althans in uiterlijk gedrag, zich houden aan de meest gewichtige voorschriften dier moraal en aan de maatregelen, die tot ordening der samenleving noodzakelijk blijken. Die orde is slechts te bereiken, indien ieder van zijn vrijheid iets opoffert. Om een harmonisch geheel te bereiken moet de onbeperkte uiting van de menschelijken wil op bijkans ieder gebied worden gebreideld.

§ 2. Dit doel kan worden bereikt, hetzij door een verbod tot handelen uit te vaardigen, hetzij door een bepaalde handelwijze in bepaalde gevallen verplicht te stellen. Beschadiging van eens anders eigendom wordt verboden, hulpverleening aan een drenkeling verplicht gesteld l.

Voorzoover de rechtsvormende organen rechtstreeks verplichtingen opleggen, de naleving daarvan zelf controleeren en overtreding dier regels zelf rechtstreeks tegengaan, treedt het recht op als publiek recht, in het bijzonder als strafrecht. Het kan ook een andere verschijningsvorm aannemen door de onderdanen zelf bevoegd te verklaren tot het keeren van onrecht, dat te hunnen opzien wordt begaan, zulks met behulp. van daartoe ingestelde staatsorganen. Dat is de privaatrechtelijke vorm. Het privaatrecht legt aan den eenen kant verplichtingen op en kent

1 Het is overigens slechts een vraag van doelmatigheid of wetstechniek of men een voorschrift in gebiedenden, dan wel in verbiedenden vorm wil inkleeden.

Sluiten