Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

a. wanneer mag men een latere gebeurtenis het „gevolg" van . een voorgaande noemen;

b. hoe onderscheidt men tusschen de rechtstreeksche en de meer verwijderde gevolgen;

c. hoe onderscheidt men de rechtstreeksche weer in voorzienbare en niet voorzienbare;

d. wat is te verstaan onder arglist.

§ 61. Ad a. Te dien opzicht bevat de wet geen voorschrift. Een bepaalde causaliteitsleer ligt aan deze bepalingen niet ten grondslag. Men heeft in deze artikelen de in het dagelijksche leven gangbare terminologie gebruikt. Datzelfde zal dus ook bij de toepassing moeten geschieden. Gemeenlijk plegen wij nu een latere gebeurtenis als „gevolg" van een vroegere aan te duiden, indien wij, ook zonder dat een dwingend bewijs voor den samenhang dezer verschijnselen is te leveren, aannemen, dat van het vroegere een eenigszins merkbare uitwerking op het latere uitgaat. 1

§ 62. Ad b. De grens tusschen rechtstreeksche en meer verwijderde schade is vaag en steeds min of meer willekeurig. De Hooge Raad zegt : rechtstreeksch is die schade, waarvan ten tijde der wanpraestatie te voorzien 2 was, dat zij daarvan het gevolg zou^ijn. Daarbij vrage men zich af, welke schade een objectief toeschouwer als mogelijk gevolg van de wanpraestatie zou voorzien. Het subjectieve inzicht van den debiteur heeft daarbij in het algemeen geen beteekenis; het zal m. i. alleen van invloed zijn, indien hij geweten heeft, dat zijn wanpraestatie een zeer bepaalde, doch voor den objectieven toeschouwer geheel onverwachte, schade zou toebrengen en hij juist met het oog daarop nalatig is gebleven. In dat geval zou ik meenen,

1 De in het dagelijksch leven ook wel gemaakte onderscheiding tusschen „aanleiding" en „oorzaak" brengt practisch niet verder. Een bruikbaar criterium tusschen wat aanleiding en wat oorzaak moet heeten, is nog nooit gegeven. Evenmin bereikt men iets door te zoeken naar „de" oorzaak. Zoodra men een concreet geval nagaat blijkt altijd, dat er een geheele reeks meer of minder verwijderde oorzaken zijn.

2 Ook andere formules worden wel gebezigd, als b.v. dat het ontstaan dezer schade „naar menschelijke ervaring" te verwachten was, of „redelijkerwijze" te verwachten was. Feitelijk komt dat alles op hetzelfde neer.

Sluiten