Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

biologische raszuiverheid, toenemende ondergeschiktheid van de doeleinden en belangen van de enkelingen aan die van de gemeenschap, en indien men in de volksgemeenschap het oogpunt van de staatkundige organisatie naar voren laat treden : staatsabsolutisme, de alles beheerschende waarde van de staatsraison, de leer van het „recht is macht", de heiliging van alle middelen door het doel van het staatsbelang, verdrukking van nationale minderheden, imperialisme.

De sombere nasleep van de gevolgen van een ongeregeld nationalisme is nauwelijks te overzien. Men zou geheel de geschiedenis van de 19e en 20e eeuw moeten doorloopen, om de onheilen te kunnen schatten, die 't aan de wereld heeft berokkend. De geschiedenis van de laatste 20 jaar, die ons in korten tijd meer heeft doen beleven dan in een eeuw te voren, biedt trouwens reeds voorbeelden in overvloed van brutale overschatting van eigen volk en ras, van ongebreidelden machtshonger, van onbeschaamde inbreuken op volkenrecht en internationale moraal, en van een nationaal egoïsme, dat nog wel met den naam van „heilig" betiteld wordt, die alle uit een valsche opvatting van theorie en practijk van het nationalisme zijn voortgevloeid.

Door al die uitwassen is het nationalisme in een kwaden reuk gekomen. Men heeft kunnen schrijven : „Ie nationalisme sera la prochaine hérésie condamnée". Ik durf niet te zeggen, of deze voorspelling zal uitkomen. Wie de laatste jaren met schrik en ontzetting heeft aanschouwd, hoe bij de totale negatie van ieder rechtsbegrip in een naburig land de heiligste goederen der religie in 't gedrang zijn geraakt, en wie den taaien strijd

Sluiten