Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hand. En wanneer men zich de niet minder voor de hand liggende psychische reactie der Belgische militairen op het kleineerend oordeel van den Engelschman voorstelt, dan moet men in Bridges misschien toch een bekwaam diplomaat zien, die op eenigszins ongewone, maar doeltreffende wijze het groote doel van zijn staf diende: België te prikkelen tot alle inspanning ter daadwerkelijke verdediging zijner neutialiteit. Daaraan mocht niemand aanstoot nemen; ten onrechte is dat wel geschied in latere Duitsche publicaties, die de praemisse der besprekingen: het dreigend en door de feiten bevestigd gevaar voor België van Duitsche zijde, uit het oog verloren of onvoldoende waardeerden1.

Minder gewichtig, maar toch niet te verwaarloozen, is de factor Busland. Het verbond tusschen Frankrijk en Rusland maakte, anders dan de entente tusschen Frankrijk en Engeland, bindende afspraken, militaire conventies der generale staven mogelijk. In de geheime overeenkomst van Augustus 1899 werd gestipuleerd, dat de in geval van oorlog tegen Duitschland beschikbare Fransche en Russische troepen onverwijld tot het offensief zouden overgaan. De ratio dezer bepaling wordt kort en duidelijk verklaard in het derde artikel der conventie: „Ces forces s'engageront a fond. en toute diligence, de manière que 1'Allemagne ait a lutter a la fois a 1'est et a 1'ouest" 2. Vooral Frankrijk werd door deze bepaling gediend. Men verwachtte immers, dat de Duitsche hoofdmacht naar het W. zou worden gedirigeerd om eerst met Frankrijk af te rekenen; geen beter middel derhalve tot desorganisatie der vijandelijke plannen dan een veriassend snel Russisch offensief in Oost-Pruissen.

Vandaar dan ook, dat in de jaren na het sluiten dezer, op de vroegere conventie van 1892 voortbouwende, overeenkomst telkens weer van Fransche zijde werd gewezen op de noodzakelijkheid, dat de Russische troepen zoo snel mogelijk hun militaire actie tegen Duitschland zouden ontplooien. In 1911

1 Dit geldt ook voor Carl Hosse, Die englisch-belgischen Aufmarschplane gegen Deutschland vor dem Weltkrieg (Zürich-Leipzig-Wien 1930); Bredt vormt een gunstige uitzondering.

2 Joffre, Mémoires I p. 128.

Sluiten