Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ondernomen worden, terwijl men in het W. voorloopig defensief zou blijven. Ook Moltke's opvolger, v. Waldersee, hield aan dit plan vast; maar toch achtte hij het reeds noodig eenige restricties te maken, die als het ware het voorspel vormen op de fundamenteel veranderde oplossing, welke na hem voor het nijpend vraagstuk van den Zweifrontenkrieg gevonden werd !.

Na een kortstondigen ambtsduur werd v. Waldersee in 1891 vervangen door den genialen militairen denker v. Schlieffen, die, levend in de vredesperiode van het Hohenzollernsche principaat, weliswaar niet kon bewijzen een even groot veldheer als theoreticus te zijn 2, maar wiens geschriften zulk een meesleepende overtuigingskracht bezitten en tegelijk zoodanige grootschheid van visie verraden, dat een zijner panegyristen niet ten onrechte den geest van Frederik den Groote in hem herleefd zag3.

Graaf v. Schlieffen bestudeerde opnieuw van meet af het geweldige probleem van een oorlog, dien Duitschland op twee fronten, welke bij benadering 1000 km van elkaar verwijderd lagen, zou moeten voeren. Dit beteekende een, vergeleken met vroegere oorlogen reusachtige operatie op de binnenlijnen, waarbij de numeriek zwakkere moest trachten zijn gescheiden vijanden ieder afzonderlijk te verslaan: „das vorzüglichste und schwierigste was ein Feldherr leisten kann", zooals Schlieffen zelf schreef. Immers, niet een gewone overwinning, geen „ordinarer Sieg" (om den term te gebruiken, dien men zoo herhaaldelijk in zijn ironische critieken aantreft) kon hier baten: de eerste vijand, dien men te lijf ging, moest vernietigd worden. Dat had ook Clausewitz geleerd; en Napoléon had na Dresden bij Leipzig, na Ligny bij Waterloo ondervonden, dat een loslaten van dit principe de nederlaag beteekende.

1 Over de Duitsche plannen o.a. General der Inf. H. v. Kuhl, Der deutsche Generalstab in Vorbereitung und Durchfiihrung des Weltkrieges (Berlin 1920) p. 150 e.v.

2 Schlieffen trad af, nadat tijdens de eerste Marokkocrisis Keizer en kanselier een oplossing van het conflict door de wapenen hadden geweigerd.

3 Generalleutnant Wilhelm Groener, Das Testament des Graf en Schlieffen (Berlin 1927) p. 244.

Sluiten