Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zins zag zooals hij in werkelijkheid was; wanneer men dit in het oog houdt kan het geen verwondering wekken, dat er niets werd ondernomen om de operaties op een gezonder basis te stellen en dat Moltke bleef hinken op twee gedachten: de rechter vleugel krijgt de ZWestelijke richting welke Schlieffen hem had toegedacht (maar niet de versterking die onmisbaar was voor de manoeuvre om Parijs), terwijl de linker vleugel in zijn offensief moet volharden. Moltke heeft alleen omdat hij den vijand tot geen manoeuvre meer in staat achtte succes van zijn nieuwe instructie kunnen verwachten. Feitelijk was het een order tot vervolging van een vluchtenden vijand.

Kabisch 1 gaat in zijn critiek zelfs zoo ver, dat hij aan de Anweisungen ieder karakter van een operatieplan ontzegt: het is niet meer dan een „nacktes Hinterherlaufen", want hij vindt „in dem ganzen Befehl — wie übrigens schon in der Weisung vom 17. August — nicht ein Wort, was auf eine Umfassungsabsicht hindeutet." Naar de letter genomen is deze opmerking inderdaad juist, maar het feit, dat de instructie spreekt van de mogelijke noodzakelijkheid om in Zuidelijke richting te zwenken, bewijst, dat Moltke een omvatting des vijands weliswaar niet primair als doel stelt, maar toch ook niet uit het oog verliest.

De ernstigste fout der O.H.L. is wel haar onderschatting der tegenpartij. Moltke gelooft, dat een energieke vervolging van den vijand voldoende is om hem te desorganiseeren en tot verderen weerstand onbekwaam te maken; zou dat onverhoopt niet juist blijken, dan kon men hem altijd nog omvatten — zelfs beiderzijds, want het VI. L. zou moeten doorstooten in richting Neufchateau. Tegenover een gedemoraliseerden tegenstander was een dergelijk plan niet a priori tot mislukking gedoemd. Maar in de feitelijke omstandigheden kon het op verschillende punten mislukken. Wanneer de Franschen zich in hun sterke defensieve positie van Lotharingen konden handhaven dan zou met name de taak van het V. L. zeer moeilijk worden. De Anweisungen geven dit Leger namelijk een drievoudige opdracht: van de Maas in ZWestelijke richting met het gros oprukken naar de lijn Chalons s.

1 L.c. p. 153-154.

Sluiten