Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

krachtig optreden, thans onder generaal Foch x, opnieuw in staat bleek. Bovendien werd Hausens kans op succes geheel te niet gedaan door het feit, dat het IV. L. den terugtrekkenden vijand allerminst door een snelle vervolging dwong opnieuw front te maken; van een concentrischen aanval, door het III. L. uit het N., door het IV. uit het O., kwam zoodoende niets. In tegenstelling met Bülow, die zijn troepen na den slag aan de Oise liet rusten, beval hertog Albrecht na den slag aan de Maas weliswaar de vervolging, maar zijn corpsen waren zoo vermoeid, dat aan deze order slechts zeer onvoldoende uitvoering kon worden gegeven 2. De officiëele publicatie van het Reichsarchiv geeft geen cijfers over de verliezen door het IV. L. in den dagenlangen strijd om den Maasovergang geleden; maar, zegt v. Mantey3, „fast scheint es, und diese Annahme wird durch Aeusserungen von Teilnehmern bestatigt, dass die Verluste in den Kampfen an der Maas wesentlich schwerer waren, als die in den Schlachten bei Neufchateau—Longwy." Daardoor wordt het wel begrijpelijk, dat, bij de geweldige hitte, welke de laatste dagen van Augustus kenmerkte4, op 29 Augustus nauwelijks van een vervolging door het IV. L. gesproken kan worden.

Maar ook blijkt uit den gang van zaken, dat een krachtige leiding in het centrum der Duitsche legermacht heel andere resultaten had kunnen bereiken 5. Moltke, pas laat in den avond van 29 Augustus onderricht over de bewegingen van het III. L., besloot, zijn gewoonte getrouw, voorloopig af te wachten welke resultaten Hausen door zijn verandering van marschvak zou bereiken 6.

Ook op 30 Augustus doet zich de werking van het IV. L.

1 Cf. h.1. p. 131.

2 Weltkrieg III p. 65 e.v.

3 L.c. p. 36.

4 Dubois p. 125 vertelt, dat de hitte op den witten bodem van Champagne zoo fel was, dat men, onder het vijandelijk vuur, watercorvees moest organiseeren.

5 Cf. Die Marneschlacht 191b, insbesondere auf der Front der deutschen dritten Armee; nach den Kriegsakten bearbeitet von Generalmajor Baumgarten-Crusius (Leipzig 1919) p. 52.

6 Weltkrieg III p. 182.

Sluiten