Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelfs een hernieuwde „Liebesdienst" des vijands zijn geweest1, om Schlieffens terminologie te gebruiken voor een operatie in het centrum, die overigens van zijn conceptie afweek. Schlieffen wilde in alle omstandigheden de groote omvatting uitvoeren, Moltke geloofde bij de veranderde situatie aan de mogelijkheid van een doorbraak in het centrum, welke echter een andere verdeeling der Duitsche krijgsmacht2 en een beslister, doelbewuster leiding als voorwaarden stelde3. Primo immers lag het materiëele zwaartepunt der Duitsche strijdkrachten nu eenmaal op den rechtervleugel, al was zulks ook niet in die mate het geval als Schlieffen had gewenscht; de verplaatsing van het strategische zwaartepunt naar het centrum kon dientengevolge niet snel genoeg gesecondeerd worden door de materiëele middelen, die noodig waren om een nog alleszins strijdvaardigen vijand uit het veld te slaan. Secundo liet de O.H.L., die verder had moeten kijken dan van Hausen verlangd kon worden, het III. L. oprukken in een richting, die wel den voortgang van het IV. en V. L. vergemakkelijkte, maar een doorbraak dubieus maakte. In het groote geheel gezien was een voortdringen van het V. L. van secundair belang, althans zeker niet urgent, terwijl echter van een snel oprukken door het III. L. tegen de vijandelijke flank alles afhing.

Na de ontvangst van Moltke's order, die een „unaufhaltsames Vorwartsgehen" van III. en IV. L. verlangt4, zendt Hausen des nachts nog een officier van zijn staf naar A.O.K. IV om tot een gezamenlijk plan van actie te komen. Maar het huurleger maakt zooveel moeilijkheden, dat Hausen het antwoord op zijn voorstellen beschouwt als een „schroffe Absage" 5 en besluit zijn vermoeide troep dan maar op 1 Sep-

1 Cf. Baumgarten-Crusius p. 53.

2 Generalstabler p. 95.

3 In December 1912 ontwierp Schlieffen, die ook tijdens zijn otium zijne krijgskundige studiën voortzette, een plan, waarin de mogelijkheid van een doorbraak onder het oog werd gezien; maar dit plan ging uit van geheel andere praemissen; cf. Foerster p. 19 e.v.

^ Cf. h.1. p. 167.

5 Hausen p. 167.

Sluiten