Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maar ook een zoodanige dispositie der corpsen, dat de richting op de Beneden-Seine gemakkelijk kan worden hernomen. Bij de O.H.L. vinden wij den wensch om de bewegingen van den rechter vleugel in overeenstemming te brengen met de door het III. L. ingeslagen Zuidelijke richting, waardoor men blijkbaar al te gaarne ten volle vertrouwen schonk aan Klucks oordeel over den vijand op den rechter vleugel. En toch wist men, dat zich links van Lanrezac een krijgsmacht van zeker 10 divisies bevond: het Engelsche Leger en Maunory.

Fel is Klucks zwenking gecritiseerd door generaal Maurice; tweemaal, zegt hij i, beging de Duitsche generaal de fout een nieuwen vijand te achtervolgen alvorens hij met den vijand in front had afgerekend: na Le Cateau gaan de Engelschen naar het Z. en zwenkt Kluck naar het ZW.2, na de ontmoeting met Maunoury retireert deze Zuidwaarts en wendt Kluck zich naar het ZO. Het is, of Kluck, nu de verjaardag van Sedan nadert, die verpletterende overwinning op nog vergroote schaal wil herhalen; hij jaagt een hersenschim na in plaats van een geringer maar zekerder buit te behalen door de directe vervolging van de Engelschen en later van Maunoury. Kluck en geen ander is verantwoordelijk voor dit alles: „The chief responsibility for the failure must rest with von Kluck, who was the man on the spot".

Kuhl heeft op deze critiek het antwoord van A.O.K. I gegeven 3. Hij zegt, dat men voor een dilemma stond, welks oplossing steeds ook een nadeel met zich mede bracht. Had men Manoury over de Avre gevolgd, dan ware geen beslissing bereikt en had de Fransche hoofdmacht ongehinderd over La Fère kunnen retireeren. Nu men Lanrezac achtervolgde bleef echter eenige onzekerheid voor den rechter vleugel bestaan. De laatste oplossing achtte men nog de beste, daar de vijand op den buitenvleugel blijkbaar minderwaardig was en hij door het Zuidelijke oprukken van het I. L. toch zijn verbinding met de Fransche hoofdmacht zou verliezen. Gegeven de moeilijkheid van het dilemma moet Kuhl erkennen:

1 L.c. p. 134 e.v.

2 Cf. h.1. p. 103.

a Marnefeldzug p. 107.

Sluiten