Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onder de handelswaren van Calcutta, Corsali dezelfde verfstof als afkomstig van Cambodja. In 1563 kreeg Antwerpen aanvoer van indigo uit Portugal 5"). Dat het verbruik snel toenam blijkt uit het feit dat in 1631 7 hollandsche schepen 580345 pond indigo uit Batavia naar Europa brachten voor een waarde van 5 ton goud 52).

In 1633 brachten '3 hollandsche schepen voor 2.046.000 rijksdaalders naar Europa53). In Erfurt, het centrum der weedecultuur in Thüringen, kocht de firma von Stotternheim in 1617 voor 19045 gulden indigo. Deze mocht volgens de landswetten slechts in weede handel drijven 54).

In 1643 zond de Koning van Portugal Pero Vaz Devora naar Engeland om de waarde van een verfstof „aneel" (Portug. anil waarvan aniline) te demonstreeren. De Engelschen noemden hem: „blue ynde, which cometh out of East Yndias and by repute is made of the flower and first croppe and cut on an herbe growing there whercof woade is made, not before this tyme practiced uppon wull or clothe in Englande". Na explicatie slaagden eenige ververs in Londen er in om te verkrijgen ,,perfite and durable colour of blue, azure, and watchette according to the nature of good woade". Deze ververs verklaarden dat 40 stone „aneel evenveel verfstof bevatten als „50 stone of woade and gave a more oryent (brilliant) colour"55).

De bereiding van de kleurstof uit de bladeren der Indigofera is reeds in Hoofdstuk I aangegeven. Het komt neer op uittrekken met water waardoor het glucoside in oplossing gaat. Verder fermenteeren en daarna oxydeeren met lucht, waardoor de verfstof neerslaat. De op Java onder Europeesche leiding bereide indigo bevat 80 % chemisch zuiver product. Die uit Bengalen en Kurpah 50—60 % en de Chineesche nog minder. De verbruiker moet dus het gehalte vaststellen hetgeen door sulfoneeren en titreeren met natriumhydrosulfiet en kaliumpermanganaat gebeuren kan. In

51) Lauterbach l.c. pag. 65.

B2) Schreber — Waidbedenken — pag. 115.

53) Beckmann — Technologie IV — pag. 518 e.v.

54) P. Zschiesche — Der Erfurter Waidbau und Waidhandel — pag.

47

B5) Landsdowne MSS., XXIV, Art. 66 ,April-1577) ook /. S. Bum History of the French, Walloon, Dutch and other Foreign Protestant Refugees settled in England — 1846 — pag. 258.

10

Sluiten