Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verlicht. Daarom zijn er woonhuisramen, schoolramen, kerkramen. Alle ramen hebben tot taak licht binnen te laten, maar hun vorm wordt bepaald vanuit de „functie" der ruimte, die zij verlichten. Functie beteekent niet alleen stoffelijk-doelmatig, maar ook geestelijk-doelmatig. Elk gebouw is een twee-eenheid van stoffelijk-geestelijke doelmatigheid. Alle onderdeelen vinden hun vorm vanuit deze twee-eenheid.

Wie de „functie" van een gebouw goed begrijpen kan, begrijpt bouwkunst en al het andere zal hem toegeworpen worden. Wie dit niet kan, verlangt naar geboden en verboden. Want hij heeft niet en zonder geboden en verboden zou hem genomen worden „al wat hij heeft". Zijn geboden en verboden zijn de kurken, waarop hij drijvend blijft. Helaas uit dezelfde beperktheid, waaruit hij het wezen niet kon omvatten, ziet hij nu zijn kurken voor een rots der eeuwen aan. Wie hem uit goedheid tot een ander, dieper inzicht zou willen brengen, ziet hij als zijn grootsten vijand.

Zoo komt het dat de domheid altijd diegenen heeft doodgeslagen, die met louter goede bedoelingen waren vervuld. De geschiedenis der wereld is de geschiedenis der dommen, geëxploiteerd door de sluwen en door deze losgelaten op de besten. Ook onze huidige bouwkunst vertelt ons, dat wij omringd zijn door een domheidsmacht, sluw geëxploiteerd uit geldzucht en geestelijke beperktheid.

Onze tijd demonstreert bouwkunstige onmacht. Vijf-en-negentig procent van ons volk is bouwkunstig op dwaalwegen, ons land is aan 'n grenzenlooze verwoesting ten prooi. Zooals gekochte liefde de schoonheid van haar verwoest, die genoodzaakt is haar schoonheid te verkoopen, zoo verwoest platte genotzucht en plat winstbejag de schoonheid van ons land. In beide gevallen is het einde afzichtelijk, in beide gevallen is ook de geneeskundige hulp ontoereikend. In beide gevallen bepalen de dokters zich te veel tot oplappen, in plaats van uit te schreeuwen, hoe diep de nood is. Men redt liever den schijn, er zijn dingen waar men niet graag over spreekt. En och, wat wilt u, de mensch leert het toch nooit. Gevolg: lapmiddelen, waarmee op vergaderingen en congressen geschermd kan worden. Van: dit hebben wij gedaan, dat hebben wij gedaan. Laten wij ophouden met elkaar op beleefde manier voor den gek te houden. Wie uit zijn oogen kijkt, weet: alles, wat in de wereld gedaan wordt, laten wij zeggen „ten goede", is slechts een druppel op

Sluiten