Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

politiek. Vallen de eischen van overwinnende belangengroepen samen met het welvaartspostulaat der theorie, dan wint het deze met haar vrijhandel; zoo niet, dan legt de theorie het loodje.

Hier hebben we een der schaarsche voorbeelden, dat de economisten nagenoeg eenstemmig zijn, en een der zeer schaarsche, dat hun vrijwel eenparig getrokken slotsom op het leven onmiddellijk toepasbaar is. Niettemin aanvaardde dit leven deze slotsom in den regel niet. Wat dan te denken van invloed der theorie in die gevallen, waar de eenstemmigheid en de onmiddellijke toepasbaarheid zoek waren ?

Economische feiten, feiten-complexen bij voorkeur, verklaren, dit is : causaal of functioneel ontleden en doen begrijpen, is de natuurlijke taak der economische wetenschap. Dat zij achter haar feiten aan komt, behoeft aan het uitoefenen van invloed erop nog niet in den weg te staan. Mits maar de feiten van gisteren die van heden en morgen gelijken. Zij doorgrondt dan die van gisteren, trekt heden haar conclusies en beheerscht de feiten van morgen. Zoo doet het de wetenschap, die de natuur ontraadselt en dan in haar toepassing, in de techniek, voortaan beheerscht. Haar object blijft, gelijk het stukje natuur „menschelijk lichaam", zichzelf gelijk. Doch minder fortuinlijk is de economie. De maatschappij der menschen met hun streven naar welvaart wisselt in haar feitelijke openbaringen voortdurend. Dit beteekent gelukkig nu wel niet, dat alle vastigheid hier ontbreekt; dan ware economisch theoretiseeren, wetten zoeken, onbegonnen werk; inderdaad zijn hier stappen vooruit gedaan, die denkelijk nimmer meer ongedaan behoeven te worden gemaakt: in het veld van de waardeleer en al wat hieraan vasc zit en dat veel is. Maar hoe stevige fundamenten hier mogen zijn gelegd, economische practijk laat niet onmiddellijk er zich op bouwen. Dat de moderne waardetheorie in de practijk van den economischen strijd wel eenigen dienst kan doen als wapen tegen één stuk uit het socialistisch arsenaal, het marxistisch „uitbuitings"-begrip, is een bijkomstigheid, die aan de beteekenis van dit fundamenteel stuk economische wetenschap weinig toedoet en die noch den wetenschappelijken, noch den politieken strijd om het

socialisme zal beslechten.

De afhankelijkheid waarin de theoretische economie jegens baar

Sluiten