Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

loop van het onvermijdelijk conflict van de grootste beteekenis, dat een andere Cluniancenser-eisch, die er niets mee te maken had, te gelijk kon worden verheven : die van het coelibaat. De meeste priesters waren, op weinig formeele wijze, getrouwd. Het instinct der Kerk verzette zich nu daartegen. De grondzuil van haar wezen is het zoogenaamde " character ", de bovennatuurlijke, uitzonderlijke toestand van den priester, door wien de goddelijke beslissing over vergiffenis of oordeel midden in de menschenmaatschappij, na waarschuwing en vermaan, aanstonds voltrokken wordt. Een man, die door de banden des huwelijks aan vrouw en kinderen gebonden wordt, kan die functie niet wel vervullen. Het uitzonderlijke mag zich niet geheel verstrikken in het banale. De Cluniacenser-partij erkende geen gehuwden priester meer. Dit had natuurlijk niets te maken met de investitituur, het verleenen van het geestelijk gewaad, dus van het ambt. Men kon zeer goed tegen het priesterhuwelijk zijn en toch het recht des keizers op de benoeming der bisschoppen erkennen. Maar het waren leuzen van dezelfde partij, voortkomend uit een zelfde centrale gedachte : de hoogheid van het kerkambt, de volstrekte superioriteit van het geestelijke, waaraan die zeer materieele tijden de behoefte gevoelden vast te houden. Ging de kwestie der leekeninvestituur alleen de hoogere kringen aan, die van het priesterhuwelijk was voor ieder verstaanbaar, en dreef het betere deel der lagere standen in het Cluniacenser-kamp.

De strijd tusschen paus en keizer is niet in onze streken gevoerd. Wat hij er uitrichtte wordt duidelijk door de vergelijking \ an twee bisschoppen, Bisschop Willem (1054-76), een geleerd en wereldsch man in den goeden zin, is verwoed keizerlijk en spreekt in zijn kathedraal den ban uit over paus Gregorius VII. Bisschop Godebald (1114-27) wordt door Hendrik V gewapenderhand onderworpen, terwijl de stad en de kapittels van Utrecht en de schout \ an \Iuiden door den koning tegen hem versterkt worden.

Sluiten