Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wekt, vonden in de oeroude poezie der heldenliederen een alleszins voldoende bevrediging.

Heel anders de ridder. Hij bracht ook wel zijn dienaren mee, maar niet zijn familieleden. Wat hij van thuis medenam was een stuk ridderhoeve : gedachten aan landbouw, die voor den krijgsman bijzaak was, aan een positie, die slechts de voorbereiding was voor den veldtocht. Hij was dus voor die tijden zeldzaam vrij. Voor hem was het krijgsmansleven hoofdzaak. Hij stond daarin als individualiteit, man tegen man, wel is waar aangevoerd door telkens benoemde leiders, maar niet onder officieren. Een stuk massa was hij alleen bij den gesloten speerstorm; en dan werd hij ook aangevoerd door een ervaren gelijke; overigens maakte hij te velde, zoo goed als in het kamp en op marsch, zijn eigen carrière. Heerschte bij den hoogen adel dier tijden een individualisme van den wil, de ridder aanvaardde alle gevormde traditie daarvan met beide armen en ontwikkelde haar in eigen praktijk verder. Ook hierin was hij de lachende erfgenaam van een niet zeer hooge, doch uiterst bruikbare feodale ideologie.

Geen waarachtige geschiedenis zonder psychologie. Ik kan die den lezer onmogelijk besparen. Hier ter plaatse hebben wij het begrip " spanning " noodig. Ieder heeft wel eens gehoord of ervaren, hoe verschillend het stedelijk en plattelandsleven op den mensch inwerken. Buiten wordt men kalmer, maar ook minder actief. Het is alsof het ademen in een atmosfeer van bedrijvigheid prikkelend werkt. Hetzelfde ondervinden wij in tijden, waarin onze aangelegenheden öf op prettige wijze goed gaan, öf velerlei moeilijkheid opleveren, die wij toch wel vertrouwen te boven te komen. Andere voorbeelden waren daaraan toe te voegen. Nu zoeken wij altijd naar materiëele analogieën voor onze psychologische voorstellingen. Het is hoogst waarschijnlijk, dat het verloop der lichamelijke en geestelijke processen van ons organisme

Sluiten