Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

naar het schijnt aan gewetens- of gemoedsbezwaren om persoonlijk de wapens te voeren, op ruime schaal tegemoet komt, door die zoogenaamde „objectors" te bezigen voor andere werkzaamheden in het/belang der landsverdediging, wordt het tegengaan der recruteering wel met straf bedreigd.

Om de velerlei gevaren van misvatting, waaraan de enkelingen blootstaan, om het onvermijdelijke meeningsverschil juist in het concrete, om het verschil in belangen en persoonlijke toestanden, om de veelheid der wegen, waarlangs de bepaling der gedragsregels naar de beginselen mogelijk is, zou eene geordende samenleving onbestaanbaar zijn, als de inrichting der concrete sociale gedragsregels aan het privaat oordeel bleef overgelaten. De zeer belangrijke vraag, door requirant's beroep op het geweten aan de orde gesteld zou eene veel breedere behandeling eischen dan redelijkerwijze binnen de grenzen eener conclusie mag worden gevorderd, waar praktisch dat beroep voor beklaagde toch geen resultaat kan hebben, indien mijne opvatting juist is, dat de wet hem geenerlei steun biedt. Ik veroorloofde mij de enkele opmerkingen, omdat men — en in de eerste plaats de requirant — zich rekenschap geve, dat het hier geldt niet alleen het handhaven eener lez dura sed lex, doch dat eensdeels het gepleegd feit terecht straf-waardig moet worden geacht, anderdeels eene passende straf ook hier door de rede kan worden gevonden, zóó, dat de billijkheid daarvan, ten slotte wellicht zelfs door een veroordeelde, moge worden erkend.

(Men verg. behalve het artikel in W. 9929 en de daar aangehaalde schrijvers nog: Prof. Beijsens, Ethiek (Alg.) Dl. I, 376, 374, 396, 413, 481, 688 en 693; Dr. C. Gutberlet, Die Willensfreiheit und ihre Gegner, 2e druk, kap. I; V. Cathrein, S. J. Recht, Naturrecht und Positives Recht, bl. 61, 286 vlg.; Prof. Dr. K. Böckenhoff, Kath. Kirche und Mod. Staat, bl. 48 vlg.).

Mijne conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

De Hooge Raad, enz.; i Gelet op de middelen van cassatie, namens den requirant voorgesteld bij pleidooi, luidende: zie conclusie adv.-gen.;

Overwegende, dat ten laste van requirant bij het bestreden arrest wettig en overtuigend bewezen is verklaard, dat hij woonachtig in de gemeente Zijpe in de laatste helft van 1915 in Nederland:

1°. in het openbaar bij geschrifte in militairen dienst opgeroepen of op te roepen personen heeft opgeruid om in dien dienst te weigeren en opzettelijk na te laten de orders van degenen, die boven hen zijn gesteld, te gehoorzamen of na te komen, door een manifest, met deszelfs opruienden inhoud, welk manifest hij wist dat bestemd was om op zeer uitgebreide schaal te worden verspreid en onder het publiek openbaar te worden gemaakt en waarvan die verspreiding en openbaarmaking