Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ren ga, de zaak hangt daarvan heelemaal niet af, gelijk het lot, van welke taal ook, geenszins van het lot van dezen of genen persoon afhangt".

Zoo schreef hij in het Tweede Boek, dat hij uitsluitend in de taal zelf uitgaf, reeds in het begin van het jaar 1888. Immers met vele leden correspondeerde hij persoonlijk. Maar daardoor moest hij heel vaak dezelfde onderwerpen opnieuw behandelen. Daarom antwoordde hij nu collectief met een algemeene brochure 1).

„Mijn diep vertrouwen in de menschheid bedroog mij niet", schreef hij in het voorwoord; „de goede genius van de menschheid is ontwaakt: van alle kanten komen jonge

en oude krachten tot het algemeen- menschelijk werk

mannen en vrouwen snellen toe, om hun steentje bij te dragen voor het groote, gewichtige en zoo nuttige bouwwerk".

Niet alleen met Zamenhof correspondeerden de nieuwe aanhangers, maar ook onderling. Anton Grabowski vertaalde reeds werken van Goethe en Puschkin. In Nürnberg gingen Leopold Einstein en de geheele wereldtaalclub er toe over. Zij richtten in hetzelfde jaar het maandblad La Esfterantisto op. Dit vermeldde groepen in Sofia en Moskou. Er ontstond een internationale beweging.

Tezelfder tijd werd de doctor opnieuw door ongunstige omstandigheden geplaagd. Zijn wachtkamer vulde zich niet. Zijn schoonvader had hem het geld voor het drukken der brochures verschaft. Maar voor zijn gezin wilde hij geen hulp aannemen. Hij wilde beslist zelf in zijn onderhoud voor-

*) D-ro Esperanto: Dua Libro de VLingvo Internacia. Kajero no. 1. Varsovia 1888 (Cenzuro 18/30 Januari).

Sluiten