Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kenhingswyse in die gevalle onder C verteenwoordig is. Die punt is belangrik aangesien ons hierin *n aanduiding meen te sien van hoe die tweevoudige ontkenning so lewenskragtig geword het.

Adverbia, anders as die modales, wat in 'n ontkennende sin staan, maak die ontkenning eintlik spesiaal. / Hy praat nie vinnig nie, d.i. Hy praat (wel), maar nie vinnig nie, d.i. stadig - Bywoord

van wyse / Die swaar buie val nie dikwels nie, d.i. selde

Bywoord van Maat / Piet loop nie so vinnig as Jan nie, — Bywoord van Vergelyking, ens. // Natuurlik geld die bewering nog dat ons hier met 'n spesiale negasie te doen het, wanneer die adverbiale bepaling in 'n hele bywoordelike bysin tot uiting kom, alleenlik kan die ontkenning in die bysin self nexaal van aard wees, d.i. spesiaal van aard ten opsigte van die hoofwerkwoord wat dit modifiëer. / Piet loop nie so vinnig as sy vriend Jan gewoonlik loop wanneer hy haastig is nie // Maar hier is die grense byna uitgevlak, en baie sal twijfel waar om die geval te plaas.

Ewe-eens is die saak by onderwerps- en voorwerpsbepalinge en -uitbreidinge gestel / Ek sien iemand, en, Ek sien niemand (nie) d.i. Ek sien, maar wat ek sien is geen (miskien, bepaalde) mens nie // Op een lyn is dus 'n essensiëel-gelykstaande geval te stel soos: / Ek sien nie die perde nie / Ek sien nie wat jou eintlike bedoeling hiermee is nie // e.d.m.

Hierdie beskouinge gaan dan by punte 1, 2 en 3 onder C. By punt 4 val nog te konstateer dat ons, parallelgaande met die hierbobeweerde, meesal gevalle van spesiale ontkenning sal hê. Daarteenoor is die aard nexaal in die voorbeeldsin: /Ek sal nie saamgaan nie // Beide die ek en die sal-saamgaan word negeer in hulle samehang. Ons noem dit nexaal, solank as daar geen Adverbialezero deur die grammatika's bepleit en verregvêrdig word nie. Word die sin effens uitgebrei met 'n temporale adverbium / Ek sal nie vandag saamgaan nie // val die vervloeiing van die grense nou goed in die oog. Verstaan ons die ellips daarby / maar wel more of oormóre // is die spesiale aard duidelik. Is daar geen ellips bybedoel nie, word vandag deur die werkwoord so oorheers dat die aard nie meer onomstootbaar te bepaal is nie. Immers, die adverbium gaan altyd saam met 'n werkwoord, uitgesproke of

8

Sluiten