Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(a) IN DIE NEDERLANDE.

Die dubbele versterkings-ontkenning (dus: cumulative, nie resumptive, of paratactic negation, in die terme van Jespersen, nie) ontmoet ons hier, afgesien van die graad van versterking vandag, in die volgende vorme:

1. en ... niet waar en onmiddelik voor die enkelvoudige werkwoord of die (eerste) hulpww. te staan kom, en nier die nog gewone posisie beklee.

„en" word as ontkenningsbywoord („het loochenwoordeken" noem Gezelle dit) toonloos uitgespreek, ook wanneer dit die enigste ontkenningspartikel is / Ik en kan niet //.

Vandag word en saam met niet „hier in meerdere daar in mindere mate nog altijd gebruikt in Zuid-Nederland" (Antwerpsen Idioticon, Cornelissen en Vervliet, Gent, 1899, Dl. I, bis. 404, Vgl. ook H. Teirlinck: Zuidoostvlaamsch Idioticon, I, Gent, 1908-10, bis. 401; G. Gezelle: Loquela (in Kortrijk en Overmeire gehoor), Antwerpen, s.j. bis. 138); maar ook in Noord-Nederland word dit wel eens aangetref, bv. in Gelderland (W. Draaijer: Woordenboekje van het Deventersch Dialect, 's-Gravenhage, 1895) en in Overijssel (Gallée: Woordenboek van het Géldersch-Overijsselsch Dialect, 's-Gravenhage, 1895).

2. Nooit, nimmer, nergens, en Niemand, niks, geen, plus NIE(T). In die Noord- en Suid-Nederlandse dialekte is hierdie gebruik

vir besondere beklemtoning vandag baie verbreid, in sommige verbindinge meer as in ander. Veral die ontkennende nooit word graag in 'n nexaal-ontkennende sin ingeskuif. „De dubbele ontkenning met nooit komt in het Dialect zeer veel voor" (Het Dialect van Drechterland, dl. I, deur Dr. G. Karsten, Purmerend 1931, bis. 106), heel dikwels as nooit niks of nooit geen. Maar dis nie net waar van Wes-Friesland nie, dit geld van geheel Friesland. „Niks heeft vaak nog een ontkenning bij zich: Der was niks gain vólk, 't Is niks naait waarm" (Nieuw Groninger Woordenboek, van K. ter Laan, Groningen, 1929, bis. 609). Vir die opsteller is niksnait (— „in 't

Sluiten