Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kan bewerkstellig. Maar die voorstelling is verkeerd of eensydig. Die anatomisering het slegs geskied om die kontribuerende faktore te leer ken. Die „motiewe" gaan saam, werk in dieselfde rigting, al is dit in verskillende grade van intensiteit na gelang van omstandighede. Daar is reeds op die wisselwerking tussen spesiale en nexale ontkenningsmaniere gelet, asook op die interrelasie van die so ontstane verdubbeling en die wat aan gevoelsverspreiding toegeskryf is, b.v. / Ek het voor die bure gesweer en ek sweer voor jou: Niks en geen niemand sal my verdrywe van die grond wat my eie is nie, Die Huisgenoot, 23/12/32 //. Dit het ons ook op ander gebiede kon vasstel.

Maar boonop nog is dit verkeerd of eensydig om van vier motiewe as gelykbegeregtigdes te praat. Hulle beweeg dikwels in verskillende sfere, wat mekaar wel sny, maar ook nie altyd nie. Versterking as 'n primaire of as 'n sekundaire „motief" kan nie altoos teenoor die ander gestel word nie. Daar is tog 'n gevoel van onvoldoende sterk, wanneer die „verspreidings'-behoefte ontstaan, m.a.w. die „verspreiding" is die uitings-rigting liewers as die uitings-mofzef, wat self 'n bepaalde gevoel is vir iets meer, iets duideliker.

Aangenome die wisselwerking van hierdie bydraende faktore, met die gemaakte voorbehoud daarby, vestig ons die aandag op 'n laaste oorweging. Die Afrikaanse verskynsel boet nou, meen ek, die laaste element van sy vreemdigheid in, waar ons die verklaring van prof. Bosman op 'n ander, en natuurliker manier, wat geen „tweeslagtigheid" oplewer nie, beskou — dit is waar die taalgebeure die eenvoudige verklaring nog eenvoudiger gaan maak. Dit geskied in aansluiting by die reedsgenoemde, sover-verskene dialekgeografiese beskrywings van prof. E. Blancquaert en medewerkers, waar die gevolgde metode die is om 'n reeks van 140 standaardsinne te neem en na te gaan hoe hulle in die verskillende plekke, deur dr. G. G. Kloeke reeds „gestandardiseer" vir so'n kartoteek, uitgespreek en gebou word. As die werk eers voltooi is, sal ons die boustowwe vir die nodige vergelyking en sintetisering besit. Onder hierdie sinne kom 'n paar ontkenninge voor waarvan ons enige nou beskou.

Sluiten