Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ject, gemeenschappelijk gezang, orkest, spel, de gezamenlijke maaltijd, excursies, kampen, uitvoeringen, tochten, viering van gedenkdagen enzoovoort. .

Al zulke dingen die we samen doen of samen beleven helpen zoo sterk mee om een kring tot een eenheid te maken. En het lijkt mij dan ook, dat zij niet gemist kunnen worden daar waar beproefd wordt een gemeenschap zonder de gebruikelijke middelen zooals die boven genoemd werden te doen groeien tot een geordend en levend geheel.

Ik mag niet besluiten zonder er nogmaals op te wijzen, hoe belangrijk het is, dat er bewust naar gestreefd wordt de kunst van gemeenschappehjk leven en -werken te leeren. Maar al te veelvuldig schijnt men te denken dat wij menschen die allerbelangrijkste kunst ons wel vanzelf kunnen eigen maken. Ten minste, terwijl in de scholen allerlei dingen tot in de fijnste onderdeden worden bestudeerd, geleerd en beoefend, wordt nooit „gemeenschapsordening" als schoolvak onderwezen of ook maar genoemd. En toch is het dunkt mij niet te ontkennen, dat de menschheid dreigt te gronde te gaan, juist doordat zij deze kunst niet verstaat. De mensch kan wonderen verrichten op allerlei terrein: hij kan vliegen, hij kan zijn stem over de heele aarde laten klinken en wat al niet. Hij kan met zijn vernuftige machines produceeren zoodat de behoeften van alle menschen bevredigd zouden kunnen worden, maar één ding kan hij nog niet: hij kan het geproduceerde niet verdeelen en hij kan het gemeenschapsleven niet zoo inrichten dat er vrede en geluk voor allen is. En het wordt hem ook nooit geleerd: Geslacht na geslacht groeit op, zonder dat zelfs éénmaal het probleem gesteld wordt, laat staan de richting wordt aangewezen