Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Nu was de noodzakelijkheid daar om de sociale milieugroep te gaan organiseeren op religieuzen en zedelijken en cultureelen grondslag. In realiteit echter waren niet anders aanwezig dan klassegroepeeringen; en daarom kon men ook niet anders doen dan de sociale milieugroep van de klasse organiseeren en dat heeft men dan ook prachtig gedaan.

Maar het is toch vanzelfsprekend, dat in een standenmaatschappij andere sociale milieugroepen bestaan dan in een klassemaatschappij. Men krijgt niet een standenmaatschappij door het loutere feit alleen, dat alle beroepsgenooten in één en hetzelfde bedrijfschap zitten — die bedrijfschappen worden eerst levend door een behoorlijk standsgevoel van de leden. En als patroons qua patroons, en arbeiders juist als arbeiders zich bij elkaar behoorend gevoelen, louter en alleen omdat ze patroon zijn of arbeider, onverschillig in welk beroep ze behooren, dan is dat de klassementaliteit, die het bedrijfschap onvruchtbaar zal maken.

In de standenmaatschappij bestaat de samenhoorigheid door het gelijke beroep, en daarnaast de samenhoorigheid door ongeveer gelijke hoogte van stand en cultuur. Welnu: handarbeiders zijn toch niet van lageren stand en cultuur dan menschen, die een kleine zaak of nering drijven. Meer leidinggevende arbeiders in de verschillende bedrijven staan, wat hoogte van stand en cultuur aangaat, op gelijk peil met menschen, die een middelmatige zaak drijven. En omdat juist de ongeveer gelijke hoogte van stand en cultuur de reden is tot het zich vereenigen in zulk een cultuurbond of standsorganisatie, daarom behooren deze menschen samen in één cultuurbond, in één standsorganisatie thuis.

Hoe het er precies zal uitzien, kan nog niemand zeggen. De algemeene richtlijnen kunnen worden gezien; de preciese ontwikkeling der dingen zal moeten worden

Sluiten