Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

GEZICHT OP PITTSBURGH, 1909. STEDELIJK MUSEUM, AMSTERDAM.

vindt men in dit klare licht onverwachts het gamma van Vermeer. Maar uit ditzelfde motief en uit een gelijksoortig gamma bouwt hij ook plotseling dat grote, zilverachtige „Naakt voor de Spiegel" op, prachtig geschilderd met breed en beheerst gebaar (blz. 37). Nog andere naakten ontstaan in deze jaren, als de schilder zich schijnt te verlustigen in de teerheid van de vleeskleur tegen de rijke schakeringen van het wit.

Het is verkeerd uitgelegd als gevaarhjke gemakzucht, dat Breitner veel gebruik heeft gemaakt van fotografieën voor zijn composities. Voor een groot schilderij als de „Dam" (blz. 40) heeft hij gekeken naar twee uitstekende opnamen van Witsen 8), waarvan hij de mise en page echter niet heeft overgenomen, maar volgens zijn eigen schetsen gecorrigeerd. Tal van gedetailleerde tekeningen heeft hij op de plek zelf van dit motief gemaakt en de foto was hem alleen thuis behulpzaam voor het verifiëren van de juiste plaatsing der ingewikkelde bouwvormen. Men mag het grootse ruimtegevoel in dit zeer lang doorwerkte stuk dus niet toeschrijven aan de camera. Naast de bezonken interieurstukken komen in de negentiger jaren groot gebouwde composities veel voor, vaak met een element van verrassende beweeglijkheid door een plotseling oprijzende figuur (Paleisstraat, blz. 46) of diagonaal door het vlak schrijdende gestal-

Sluiten