Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

reacties, stoornissen optreden, die niet neurotisch zijn in den bovengeschetsten zin en bij den volwassene als een perversie of een psychopathische of in enkele gevallen wellicht als een psychotische reactievorm zouden worden gewaardeerd. Een dergelijke onderscheiding van de manifestaties van een gestoord driftleven mag ten opzichte van het zich in zijn eerste ontwikkeling bevindende jonge kind o.i. niet worden gemaakt. Bovendien zou een poging de stoornissen in de verschillende reactievormen te groepeeren, practisch op zeer groote bezwaren stuiten, omdat de stoornissen, ook in haar genese, innig met elkaar zijn vervlochten en daarom moeilijk als een bepaald reactietype zijn af te grenzen.

Om bovengenoemde redenen zouden wij daarom alle stoornissen, die voortgekomen zijn uit een foutieve ontwikkeling van het driftleven, meer practisch dan juist, als neurotische verschijnselen willen benoemen. Tot deze verschijnselen rekenen wij b.v.: bijterigheid, enuresis, enkopresis, eetstoornissen, angst, angstdelier in den vorm van pavor nocturnus, psychogene verlammingen, affect-epileptische aanvallen, tics, stotteren, slapeloosheid, excessieve masturbatie, ernstige vormen van agressiviteit en destructiviteit, remmingen in het leervermogen (pseudodebiliteit, schijndomheid), enz.

Onderscheidt" het spel van kinderen met neurotische verschijnselen zich in een of ander opzicht van datvangeestesgezonde? Er is in de literatuur omtrent deze vraag heel weinig bekend. Alleen Melanie Klein maakt hierover in haar meergenoemd werk zeer terloops eenige opmerkingen, waarop wij nu nader zullen ingaan. Vooraf zij er nogmaals op gewezen, dat met spel steeds het vrije spel wordt bedoeld, dat spel dus, waarin volgens de psychoanalytici de met het onbewuste conflict samenhangende phantasie├źn van het alleenspelende kind tot uitdrukking komen. Routinespelletjes, zooals kraaltjes-rijgen, legkaarten vormen en dergelijke, blijven buiten beschouwing.

Kinderen met neurotische verschijnselen vertoonen volgens Melanie Klein in hun spel een zekere geremdheid. In ernstige gevallen spelen ze zelfs in het geheel niet, durven ze niet te spelen, uit angst, hun phantasie├źn in hun spel bloot te

Sluiten