Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geweest, de intimiteiten der ouders gade te slaan. Zijn reactie hierop is een zóó hevige woede, dat hij moordplannen koesterde tegen beide ouders, ook tegen zijn moeder. In zijn woede is hij naar zijn slapende ouders geslopen, om ze te slaan, een verzwakking van de oorspronkelijke bedoeling. Die leeren wij uit zijn spel in het 5de en óde uur kennen: De op elkaar paardjerijdende vadertjes en het moedertje sluit hij op in het donkere pakhuis, voor straf, zooals hij zegt, om ze daarna op de meest wreede wijze te vermoorden en te braden, met de bedoeling ze op te eten.

Eenerzijds zien wij dus een erotische gevoelsbetrekking tot de moeder, anderzijds agressie ten opzichte van den vader. Beide componenten zijn in H e n ny's spel zonder eenige moeite terug te vinden. Van groote beteekenis voor de verdere ontwikkeling van zijn driftleven is de tegen den vader gerichte agressiviteit in den vorm van doodswenschen. Eenerzijds moet de vader dood, anderzijds dienen zijn eigenschappen te worden overgenomen, om zijn plaats te kunnen innemen. (Hij loopt met groote zware passen, spreekt met zware stem, gedraagt zich buitengewoon ridderlijk t.o.v. zijn moeder). Tot dit doel wordt de vader in de phantasie geintrojecteerd, om zoo diens eigenschappen deelachtig te worden, op dezelfde wijze als kannibalistische wilden ten opzichte van hun vijanden in werkelijkheid doen. (De gebraden vader-stukjes worden in de spelphantasie opgegeten).

De tegen den vader gerichte agressiviteit brengt echter onlust met zich mede, namelijk schuldgevoel en angst voor wraak. Van den vader verwacht hij, volgens het principe: oog om oog, tand om tand, het omgekeerde: zijn vader zal hem dooden. Ook dit blijkt uit zijn spel, waarin de vader-pop de Hennypopjes doodt. Om dit wreede lot te ontgaan, doet H e n n y pogingen zijn agressiviteit tegen den vader te onderdrukken. Hiertoe identificeert hij zich met behulp van het introjectiepsychisme met zijn vader. Daarbij neemt hij niet alleen de bewonderde eigenschappen van zijn vader, maar ook diens verwijten tegen de eigen kwade neigingen in zich op. Hier ligt de kern van het Ideale-lk. Wij mogen er op wijzen, dat het agressief-destructieve neigingen zijn, die de vorming van het

Sluiten