Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Laten wij alle logische kwesties varen, laten we niet beginnen te vragen: wat is goed, wat slecht, wat is objectief, wat is recht, wat zijn normale gedachten, enz.! Voorzeker zijn de begrippen rekbaar, voorzeker moeten de verschillende omstandigheden mede in aanmerking worden genomen. Maallaten wij niet vergeten, dat het verschil in meening meestal zeer gering is, wanneer eenige of vele menschen, die van goeden wille zijn, zich vereenigen voor een goed doel. Men kan bij particulieren en Staats-Weldadigheids-instellingen opmerken, hoe vlug en goed de stichters elkaar steeds begrijpen, omdat geestdrift en goede wil de stuwende krachten van het geheel zijn.

Weliswaar kumien wij de zweep achter ons niet missen. Er moet van de landen, die meedoen, een internationaal leger worden gevormd, evenals een vloot, evenredig aan het getal inwoners van ieder land. Een nieuw plan te willen doorvoeren zonder de weerspannigen tot de orde en tot gehoorzaamheid te kunnen dwingen, is een belachelijk tooneel; het plan zou in de kiem verstikken. Aan den anderen kant moest het als een hooge eer gelden, om tot dit leger of deze vloot te behooren. Daar zouden dan ook de ware helden opgroeien, want voor verovering van een land of voor dergelijke doeleinden zou geen schot meer gelost worden.

Onze hedendaagsche gezindheid daarentegen komt. menigmaal overeen met die van een roofmoordenaar; want wanneer men een land aanvalt om te rooven, en de inwoners te dooden, is dit in werkelijkheid roofmoord. De burger van een Staat zou hiervoor ter dood worden veroordeeld, de Staat zelf echter, die uit vele burgers bestaat, verheerlijkt dit als heldendom. Zij, die hun geroofde land benevens hun broeders heroverden, waren natuurlijk nooit in roofoorlog.

De nieuwe Staat moest natuurlijk ook de mogelijkheid hebben om te straffen, zonder welke hij machteloos is. Aan den anderen kant zou het E. o. L. de gevangenissen weldra tot op een groot gedeelte leeg maken. De gezindheid van breede lagen der maatschappij is thans in vele landen verwaarloosd, wat ongetwijfeld tot groote rampen moet leiden.

Het is door alles wat er in de laatste jaren is gebeurd, wel bewezen, dat deze bewering niet te pessimistisch was. Hiervan uitgezonderd zijn behalve weinig andere standen, in de

Sluiten