Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der techniek en dat hij meer arbeiders in dienst gaat nemen om zijn productie uit te breiden; hij moet dan misschien f iooo,— loon per jaar meer betalen maar door het beperkt aantal machires en werktuigen zal hij bij verkoop van zijn meubels, misschien slechts f ioo,— meer ontvangen.

We hebben gezegd, dat in de tweede plaats de productie ontwikkeling kan worden verhoogd door uitvindingen; hierbij krijgen de der techniekmensen dus meer inzicht in de techniek en met dezelfde hoeveelheid productiegoederen kunnen zij meer produceren dan voorheen. Dat er thans ongeveer 2 milliard mensen op onze aarde een bestaan kunnen vinden, deze toestand is alleen mogelijk geworden door de lange reeks uitvindingen, welke in de laatste ieo jaren zijn gedaan, te beginnen met het uitvinden en in gebruik nemen van de stoomwerktuigen in de tweede helft der 18de eeuw. Door uitvindingen wordt telkens verandering gebracht in de stand der techniek, waar elk producent zich naar te richten heeft. In de landbouw en industrie ontstaan dus telkens nieuwe „mogelijkheden" door verandering te brengen in de bestaande voortbrengings-methode. De heerschappij van de mensen over de hen omringende natuur wordt dus steeds groter.

In dit verband kan men onderscheiden verschillende trappen van ontwikkeling, die de productie doormaakt. Wat Indië betreft leeft men thans feitelijk, wat de voortschrijding der techniek betreft, in verschillende eeuwen tegelijk. Wanneer men reist van Nieuw Guinea naar de stad Soerabaja, dan verplaatst men zich van een streek waar toestanden heersen, zoals in Europa wellicht 5000 jaar geleden, naar een stad, waar men in vele opzichten dezelfde toestanden heeft, als in een moderne Europese stad.

Wat de ontwikkeling van de inheemse landbouw betreft kan omwikkeling men in Indië de volgende perioden onderscheiden1): inheemse

0 J • t-n. . landbouw.

1 . de periode van zuivere toeëigening. Deze primitieve toestand, waarbij de mensen uitsluitend leven van wat er „te vangen en te grijpen valt", zonder dat er sprake is van enige opzettelijke aanplant van landbouwgewassen,

*) C. Lekkerkerker, De ontwikkelingsstadia van den Inlandschen landbouw in verband met de plantaardige voeding in den Indischen Archipel. Koloniaal Tijdschrift 1927, pag. 604.

stikker, Economie. ,

Sluiten