Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Eene vereeniging, welke aan deze vereischten voldoet, verliest haar karakter niet, indien de statuten haar veroorloven haren werkkring tot derden uit te strekken, noch indien zij naast stoffelijke ook andere belangen behartigt".

We hebben de tegenstelling tussen de naamloze vennootschap en de coöperatieve vereniging reeds besproken.

Het doel bij de coöperatie is: de bevordering van speciale stoffelijke belangen van de leden door samenwerking. Men kan samenwerken bij de productie, dus dan is het doel, om door gezamenlijk optreden zo goedkoop mogelijk grondstoffen,

door de leden geleverd, te verwerken en de aldus geproduceerde goederen zo voordelig mogelijk te verkopen. Men spreekt dan van productiecoöperatie. Ook is deze vorm van samenwerking mogelijk bij het inkopen van goederen, die men voor eigen behoeften nodig heeft en dan spreekt men van verbruikscoöperatie; en tenslotte kan men er naar streven, door samenwerking op zo voordelig mogelijke voorwaarden geld ter leen te krijgen en in dat geval vormt men een credietcoöperatie.

Uit de bepalingen van de wet kan men afleiden, dat het doel in de eerste plaats is: de behartiging van de stoffelijke belangen. In Nederland wordt het merendeel der coöperaties opgericht uit zuiver materiële overwegingen; in het begin der 19e eeuw,

toen de coöperatieve vereniging voor het eerst in gebruik kwam, had men daarover dikwijls geheel andere ideeën. Er werd in Engeland propaganda gemaakt voor deze wijze van samenwerking door den socialist Robert Owen. Hij stelde zich als ideaal voor ogen, dat de voortbrengingsmiddelen gemeenschappelijk bezit van alle mensen zouden zijn en niet in handen zouden blijven van de „bezittende klasse".

Men zou de coöperatieve beweging van die tijd kunnen noemen een reactie tegen het individualisme. In Engeland en Nederland heeft de coöperatie zich evenwel op andere wijze ontwikkeld dan de oorspronkelijke propagandisten zich voor ogen hadden gesteld, speciaal wat de productie-coöperaties betreft.

Oorspronkelijk had men in Engeland en ook in Frankrijk Productieveel propaganda gemaakt voor coöperaties, gesloten door cooperaties' industriële arbeiders, die zich eerst het nodige kapitaal zouden verschaffen en daarna zouden werken zonder patroon.

Dergelijke coöperaties zijn nimmer tot grote bloei gekomen.

Sluiten