Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

landen, waar men met zeer veel kapitaalgoederen werkt. In deze landen heeft men massa-productie van allerlei kapitaalgoederen; men heeft daar hoogovens, grote ijzergieterijen, fabrieken, waar het ruwijzer of staal verwerkt wordt en het ijzer van één enkele patjol heeft, door die productie in het groot, meestal een kostprijs, die veel geringer is dan de vraagprijs van den landbouwer in Indië, die geen patjol heeft. Ook door deze omstandigheid kan er een grote marge zijn tussen de vraagprijs en de kostprijs. x)

Nemen de Sommigen zeggen: tengevolge van het feit, dat de grootdeilTgrooT handelaren een betrekkelijk gering aantal bedrijven hebben gehandei een vormd tegenover de vele millioenen inheemsen, die in kleinm°n°tischë bedrijf produceren, kan een dergelijk klein aantal grootbedrijven positie in ? gemakkelijk tot onderlinge afspraken komen om de concurrentie uit te sluiten. Deze bewering is evenwel niet altijd juist.

De groothandelaren, die goederen importeren uit het buitenland, voeren een hevige concurrentie onder elkaar; Nederlandse, Engelse, Amerikaanse, Duitse en Japanse importeurs trachten allen het percentage van de goederen, dat uit hun vaderland afkomstig is, zo hoog mogelijk op te voeren, door de goederen tegen zo laag mogelijke prijzen te verkopen. De „monopolistische" positie van de tussenhandel ontstaat meestal door het voorschotsysteem. Een opkoper van kapok bijvoorbeeld, die jaren lang in dezelfde streek heeft gewoond, is in staat de mensen door voorschot aan zich te binden; hij kent de mensen en hun omstandigheden door en door en weet precies hoe ver hij met de voorschotten kan gaan. Een concurrent, die zich in deze streek komt vestigen, zal misschien niet in staat zijn daar vaste voet te krijgen, doordat hij te weinig met de plaatselijke toestanden op de hoogte is. In Kedoe bestaat evenwel soms concurrentie tussen Chinese sigarenfabrikanten uit Magelang en inheemse tabakshandelaren uit Koedoes bij de opkoop van tabak. In Oost en West Priangan is er dikwijls grote concurrentie geweest tussen de uitheemse theefabrikanten bij de opkoop van bevolkingsthee.

Wat het al of niet uitsluiten der concurrentie betreft tussen de grootbedrijven, bestaan er ook weer grote verschillen bij vergelijking van de éne streek met de andere.

1) Zie hierover ook pag. 150.

Sluiten