Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bij de Joden 1), is deze omslag in de sterftecijfers van Joden en nietJoden te Amsterdam eenigszins verrassend. Het gold immers tot nu toe min of meer als een vaststaand feit, steunende op de uitkomsten van de op dit punt gepubliceerde statistieken, dat, behoudens uitzonderingen voor een aantal ziekten2), de sterftecijfers van de Joden gunstiger waren en — op grond van bepaalde hun toegeschreven qualiteiten van biologischen, socialen en religieusen aard — ook gunstiger zouden blijven.

Naarmate die qualiteiten zich bij de Joden wijzigen en zij meer gelijk worden aan hun omgeving, of, wat tot hetzelfde resultaat voert, zich de levensverhoudingen der hun omgevende bevolking in sociaal-hygiënisch opzicht verbeteren, of, ten slotte, beide wijzigingen zich tegelijk voltrekken, zullen de gunstiger sterftecijfers van de Joden benaderd of overtroffen worden door die van de niet-Joden.

In Amsterdam blijken sinds het begin van deze eeuw al deze factoren te hebben samengewerkt, waardoor het sterftecijfer voor de niet-Joden ten slotte gunstiger is geworden 3).

In welke mate elk dezer factoren van beteekenis is veranderd, valt niet na te gaan. Hier moet dan ook volstaan worden met het vermelden van de uitkomsten der sterftestatistiek, die met de opvattingen omtrent de stabiliteit van het gunstiger Joodsche sterftecijfer in strijd blijken te zijn.

Doodsoorzaken.

Tabel LI II bevat een verdeeling van de sterfgevallen te Amsterdam naar de doodsoorzaken bij Joden en niet-Joden in de perioden 1901—1913 en 1926—1930. Over de tusschenliggende jaren is op dit punt geen materiaal verzameld.

Beperkt men zich tot de ziekten, welke in belangrijke mate in de statistiek der doodsoorzaken voorkomen, dan ervaart men uit deze

1) Een overzicht dier opvattingen vindt men in het boek van Dr. J. Sanders, „Ziekte en sterfte bij Joden en niet-Joden te Amsterdam", 1918.

2) Vgl. Sanders, t.a.p. blz. 92.

3) Voor Amsterdam, en waarschijnlijk ook voor Nederland, geldt wat Ruppin zegt naar aanleiding van een soortgelijk verloop der sterftecijfers van Pruisen en Hamburg: „Die Juden geben jetzt das an den Tod zurück, was sie ihm in den letzten Jahrhunderten vorenthalten haben". T.a.p. I, blz. 239.

Sluiten