Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waardigheden, voor de bezoekers te doen spreken. Waar de mergelwanden nu eenmaal prachtige paneelen vormen om te beschrijven of om er teekeningen op te maken en waar het gesteente zich ook zoo goed leent om in relief te bewerken, is het begrijpelijk, dat sommigen zich tot dit soort van kunst aangetrokken gevoelen, maar zij dienen zich daarbij toch te houden aan wat wetenschappelijk of geschiedkundig verantwoord is. Een enkele teekening mag dan een welkome afwisseling zijn in deze eenzame onderwereld, de berg zelf met zijn gangen, hun ontstaan en hun aard, moet toch hoofdzaak blijven voor degenen, die er nader kennis mede willen maken. En daarover is, voor wie er zich in verdiepen wil, genoeg te zeggen!

Een andere uitwas van het vreemdelingenbedrijf in dit gangenstelsel is, dat men hier in een zeker tijdvak op verschillende plaatsen reclameteekeningen op de wanden heeft aangebracht, zoodat men midden in zijn gedachten over het belangwekkende van deze gangenwereld, ineens aan een of ander hotel, aan een margarinemerk of aan een levensverzekering wordt herinnerd; dit is ook al niet bevorderlijk om het werkelijk wonderbaarlijke van deze ongeëvenaarde cultuurhistorische merkwaardigheid naar voren te brengen! Wanneer bij een behoorlijke exploitatie, ten behoeve van het vreemdelingenverkeer, de baten, welke uit reclame voortvloeien, niet gemist kunnen worden, taste men de merkwaardigheid zelve niet aan, maar houde de reclame dan tot een afzonderlijk, goed verzorgd geheel. De moderne techniek beschikt over middelen genoeg om zelfs zooiets tot iets aantrekkelijks en moois te maken.

Opvallend is in deze gangen het groote aantal aanduidingen op de wanden, welke er zijn aangebracht om den weg in dit labyrinth te kunnen terugvinden. Merkwaardig is, dat bergloopers uit allerlei tijden ieder hun eigen teekens hadden, zoodat het iemand bij eerste aanschouwing opvalt, hoe de wonderlijkste groepeering van krabbels en letters op de hoeken der kolommen zijn aangebracht. Zelfs een ervaren berglooper wordt uit al die aanwijzingen niet wijs; hij let er ook niet meer op, omdat hij, naarmate hij zich overal meer thuis voelt, let op den aanblik van het geheel. Wanneer hij zich hier of daar eens mocht verloopen hebben, wat aan den besten bergkenner kan overkomen, kan het aanbrengen van een paar teekens of het letten op reeds bestaande teekens zijn nut hebben, de meest solide bergkennis blijft toch altijd het zich overal zoo veilig en op zijn gemak gevoelen, alsof men in een bekende stad loopt, waar ieder punt, zelfs al bevindt men zich in de nauwste straatjes, zijn bekende aanwij-

Sluiten