Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

avis fut adopté une seconde batterie sur la droite augmentait le feu du centre et de la gauche une seconde parallelle était ouverte pour ainsi dire sous les murs du fort et déja il avait été battu et bombardé pendant toute la journêe du 13 (3 Nov.) lorsque la nuit du 13 an 14 la capitulation fit cesser le feu. Le 15 (5 Nov.) a 8 heures du matin je pris au nom de la république francaise possession de ce fort devant lequel la tranchée venait d’être ouverte pour la ière fois depuis son origine, et que n'osa même jamais attaquer le roi si van té dans notre histoire”.

14. BETOURNE. Rapp. 3 Febr. 1796 (Rapp. 1933, blz. 135, No. 80 V 14). S.T. en

or. in G.V. Mémoire sur la caverne du mont St. Pierre.

Algemeene opmerkingen over het ontstaan der gangen, ca. 15 eeuwen geleden, den handel in steenen en mergel en het doolhof, dat zich vanaf het fort tot op vier mijlen zuidwaarts uitstrekt. „Ces sousterreins présentent des moiëns tout a fait extraordinaire de défense. En rompant avec des fourneaux et de mines les pilliers qui soutiennent la voute on enterrerait tous les ouvrages que 1’assiégeant pourtait entreprendre. A mesure qu’il cheminerait on 1’ensevelerait a plus de cent pieds dans le sein de la montagne. Ce n’est que faute d’un plan assez etendu que 1’ennemi n’a pas réussi a engloutir un épaulement fait avant 1’ouverture de la tranchée a deux cent toises du fort: 1’entonnoire s’est trouvé, plus de trente toises de eet épaulement. II nous aurait certainement forcé par ces mines tout a fait singulières, si nous ne 1’avions pas chassés de ces cavernes avant de 1’ouvrir. Nous ne connessions pas d’abord 1’étendue et la forme de ces sousterrains; nous negligions d’en garder ses entrées. Les assiéges auraient pü profiter de notre ignorance et de notre sécurité pour faire des forties a plus de deux lieues de la place rompre les ponts que nous avions a Eisden a Visé, ils seraient rentrés sans pour ainsi dire avoir été vü, ou plustot ils seraient revenus par dessus la montagne en culbtfttant nos troupes qu’ils auraient entièrement surpris. II est plus que probable que c’est par cette voie qu’ils ont été avertis le dix vendémaire du départ de gênêral Kleber avec la moitié de 1’armée, ce qui les determina a faire une sortie dont 1’apropos nous a d’abord étonné”. De schrijver vervolgt zijn uitvoerig rapport met beschouwingen over de onderaardsche verdediging van het fort. Hij wijst op de mogelijkheid, dat men bij ondergrondsche ontploffingen zonder gevaar op vrij korten afstand in de gangen kan verblijven, zooals ook de gevluchte boeren hadden moeten doen. Hij wil alle ingangen van den berg voorzien van ladingen, opdat men deze ten allen tijde kan laten springen. Ook kan men de gangen gebruiken voor verblijf van manschappen en dieren en voor het opslaan van allerhande voorraden; het was immers gebleken dat de boeren uit den omtrek dit ook met goed gevolg deden. „La partie de cette caverne voisine du fort St. Pierre est partagée par des éboulements en deux portions dont la plus considérable est du coté de la Meuse et la seconde du coté de la Jaër. On communiqué de 1’un a 1’autre en faisant le tour de eet éboulement”. Er moet een gemakkelijker ingang vanaf de Luikerweg komen en openingen in het plafond om als schoonsteenen voor smederij en bakkerij en voor luchtverversching te dienen. Behalve de twee waterputten moeten er meer komen. Zoo worden verschillende bijzonderheden behandeld en tenslotte een gedetailleerde begrooting, welke in totaal 99.000 fr. beloopt, gegeven.over alle werken, welke men in de gangen moet uitvoeren. Reeds is men met een klein deel der werken aangevangen. Bij het rapport is een korte mémoire van Lagastine gevoegd, waarin hij opmerkt, dat de werken hem te omvangrijk en te kostbaar toeschijnen om in vredestijd gemaakt te worden. Hij wil ze daarom beperkt zien tot: 1. het maken van den grooten ingang aan den Luikerweg, 2. de voorgestelde dwarsverbinding door den berg, 3. een aquaduct door den berg en enkele kleinere werken.

15. HOURIEZ. Rapp. 29 April 1796 (Rapp. 1933, blz. 139, No. 81 V 15). S.T. en G.V.

Mémoire sur les Travaux d exécuter pour la défense du Fort St. Pierre.

In dit rapport worden eerst de noodzakelijke verbeteringen voor het fort aangegeven. Voor den grooten ingang van de gangen aan de zijde van het Jekerdal wordt een redans voorgesteld, teneinde zoowel de gangen voor een naderenden vijand te beschermen als den laatsten in het Jekerdal te kunnen bestoken. Uitvoerig wordt stilgestaan bij de rfiaatregelen, welke ten aanzien van de verschillende ingangen genomen moeten worden; het beperken ervan tot een klein aantal, dat men dan beter beheerschen kan. Zoo moet er ook een enkele uitgang op grooten afstand van

Sluiten