Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BEHANDELING VAN HET WETSONTWERP

— niet in mijne bedoeling, een overzicht te geven van de velerlei denkbeelden en inzichten, die daarbij te berde waren gebracht. Wanneer een zoodanige gedachtenwisselingin het algemeen mocht worden aangemerkt als een louteringsproces, dan zeker had wellicht geen enkel hervormingsplan op koloniaal gebied een zoo zware vuurproef doorstaan als met deze voorstellen het geval was geweest.

Een andere zaak was het, dat de middelen van bestrijding en de gebezigde woorden vaak zeer weinig in overeenstemming waren geweest met een objectieve, onbevangen beschouwing en met de bij een zoodanige gedachtenwisseling zoozeer vereischte appreciatie van wederzijdsche inzichten.

Op koloniaal gebied — merkte ik op — doet zich bovendien nog de eigenaardigheid voor, dat in den regel dergelijke gedachtenwisselingen min of meer gekruid zijn, ik zou haast zeggen met de prikkelende ingrediënten van den Oosterschen disch. De rede van den Heer Mendels had opnieuw een treffend staaltje daarvan gegeven. Maar hoe ook die beoordeelingen wat aanging den vorm somtijds geweest mochten zijn, in het algemeen hadden zij het nuttig effect gehad, dat zij er toe noopten, telkenmale de voorgestane denkbeelden opnieuw aan een nauwgezette toetsing te onderwerpen. Als zoodanig was ik ook den geachten afgevaardigden, die zich mondeling en in de gedrukte bescheiden in meer of minder uitgebreide critische opmerkingen hadden begeven, erkentelijk voor de aandacht, die zij aan de zaak hadden gewijd.

Zooals het ontwerp daar lag, aarzelde ik niet het een van de belangrijkste wetsvoordrachten te noemen, die op koloniaal gebied sinds jaren een beslissing hadden gevraagd. Die groote beteekenis lag niet zoozeer in de bewoordingen van het wetsontwerp zelf, dat in het algemeen niet meer gaf dan groote lijnen, geen scherp gedetailleerde rechtsinstellingen, zoomin als, op dit gebied althans, de Grondwet die voor Nederland gaf. Het had mij verwonderd — zeide ik — dat de Heer Mendels in dit opzicht iets anders had gewenscht. Zooals terecht door den Heer Idenburg was uiteengezet, zou in geen geval in deze wetsvoordracht meer hebben mogen voorkomen, wilde men geheel de mogelijkheid behouden, om in de toekomst de uitvoering te plooien naar de zeer uiteenloopende eischen en toestanden, die in de verschillende gebiedsdeelen van den Archipel zich voordoen. De beteekenis van

Sluiten