Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de drie geledingen thema, verdeeling en betoog, die samen het lichaam van de rede vormen. Blijft ook de verdeeling achterwege, dan sluit zich het betoog rechtstreeks bij het thema aan. In dit geval wijzigt zich de gang van het betoog noodzakelijk zoodanig, dat de spreker de hoofdgedachten met fijnen tact moet rangschikken en ontwikkelen. Daarin ligt vaak voor de hoorders het voordeel van het verrassende, wat men in 't Engelsch noemt the suspense, beide in vorm en gedachte. Om deze laatste reden wordt deze methode in onze dagen dikwijls toegepast in redevoeringen, die hoofdzakelijk zijn aangelegd op het aesthetisch genot der hoorders, als entertainments, of ook ten doel hebben het publiek op te wekken tot krachtige sympathie voor eene zaak, als wat men in 't Engelsch in bijzonderen zin orations noemt. 1)

2. De inleiding'.

§ 676. De inleiding mag nooit lang zijn. Ze kan zeer kort zijn. Het is zelfs mogelijk en geschiedt niet zelden, dat men inleiding, thema en verdeeling in den eersten volzin samenvat. Dit schijnt echter minder wenschelijk, omdat het eenigen haast verraadt, allicht de kalmte stoort, en vooral omdat de inleiding eene bijzondere taak heeft. Door de inleiding toch zoekt de spreker een gunstige stemming onder de hoorders te bewerken en zich zeiven bij 't publiek aan te bevelen. En daarvoor is eenige tijd en de invloed der gedachte noodig.

Tegelijkertijd moet de inleiding tot de stof leiden. Daarin ligt juist de grootste moeilijkheid van de inleiding. De inleiding moet rechtstreeks met het onderwerp in verband staan, doch mag niet uit de stof genomen zijn. Zij moet dus iets algemeens of iets bijzonders bevatten, dat buiten den inhoud van het te leveren betoog ligt. 157)

Het meest voor de hand ligt de gelegenheid, om den inhoud der inleiding te ontleenen aan de betrekking tusschen spreker en hoorders, voor zoover dit pas geeft met het oog

Sluiten