Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in de benedenbuik. Deze kolieken duurden onafgebroken tot den volgenden dag, toen de dood intrad. Vier weken geleden had de patiënt dezelfde pijnen gehad. De sectie leverde een zware, acute haemorrhagische pancreatitis op. Veel duidelijker gaf een patiënt van Dittkich het aan. Op een morgen traden plotseling allerheftigste, scherp stekende pijnen op in de bovenbuik. De pijn was nu eens stekend, dan weer brandend als vuur; begon telkens even boven den navel om dan weg te schieten naar de miltstreek, dan weer borend naar den rug om af en toe vlijmscherp uit te stralen naar den rechter schouder. Uit mijn eigen ervaringen (zie hoofdstuk III) stip ik het volgende ter illustratie aan. Een dertig jarig meisje (No. 5) krijgt op een middag allerheftigste steken in de hartstreek, uitstralend naar de bovenbuik tot aan den navel en af en toe ook naar den linker schouder en naar de linker hand. De pijnen zijn intermitteerend en van buitengewoon intensieven aard. Ongeveer in dienzelfden tijd wordt binnengebracht een twee en veertig jarige, nog al gezette vrouw (No. 1). Vier dagen tevoren kreeg zij tijdens het middageten plotseling cardialgieën, in den avond herhaalden zich deze, nu ook, evenals in het vorige geval, thans uitstralend in scherpe flitsen naar de bovenbuik en naar de toppen van de linker hand. Zij worstelt den nacht zoo'n beetje door en is dan weer vrij goed. Maar op den morgen van den dag, dat zij in het ziekenhuis wordt gebracht, herhalen zich de aanvallen en nu zoo heftig en zoo snel op elkaar volgend, dat zij als een razende in het bed rondkruipt. De pijn zit nu voornaamlijk in het linker hypochondrium. De patiente beschrijft ze „als gloeiende vuurstralen."

Hoe verschillend de pijnuiting dus ook bij deze acute pancreasaandoeningen kan zijn — en bij de literatuurstudie valt het nog meer op — toch is bijna steeds het epigastricum drukgevoelig. Zeer dikwijls ligt ook in die pijnuiting een soort cardialgie opgesloten, terwijl in meer dan de helft der gevallen de pijnen meer intensief in het linker dan in het rechter hypochondrium worden aangegeven. Opgevallen is mij bij twee patiënten — beiden met een in het pancreas doorgevreten maagzweer — hoe zij bij hun pijnaanvallen als ineengedoken lagen. Ofschoon ik

Sluiten