Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE TOEKOMST-DROOM VAN CONFUCIUS

11M§|ANNEER wij de Confucianistische zedeleer

i^lijiPrlri7 6n soc'a^e verordeningen beschouwen, met 1 «SR ^Un ou<^€ tradities en hun vastgesteld decoffMgHi rum, dan zou het ons licht kunnen voorkomen, alsof wij hier te doen hebben met een leer van star conservatisme, die geen ontwikkeling zou kennen, en dus op den duur vooruitgang zou tegenhouden. Al die zorgvuldig voorgeschreven familieverhoudingen, waarin een heilige Orde werd gezien, als een onderdeel van de groote kosmische Orde, dat angstvallig vasthouden aan familiebanden en verplichtingen, de bijna kinderachtige angst, het decorum te schenden, en te kort te 'komen aan maatschappelijke verhoudingen, dat alles zou in staat zijn, de figuur van Confucius, ondanks zijn groote wijsheid, voor ons kleiner te maken.

Confucius, als alle groote wereld-Wijzen, wist echter zeer goed, dat de gansahe kosmos in een voortdurend proces van evolutie is, en dat dus ook de menschheid, in die kosmische orde begrepen, niet altijd dezelfde zal blijiven, maar verschillende stadia van evolutie 'zal doorloopen. De zedewetten, de sociale orde-bepalingen, de verschillende mensdhelijke verhoudingen en relaties, die hij met zooveel zorg en nadruk als noodig voorschreef en leeraarde, waren berekend op het stadium van ontwikkeling waarin toén het volk verkeerde.

Dat Confucius echter geen star conservatief was, maar wel degelijk, in een schoonen zieners-droom door den mist der tijden heen, helder in komende eeuwen zag, wordt duidelijk bewezen door een gedeelte uit zijn geschiedkundig-filosofisch werk „Ts'oen Ts'oe", waarin hij aangeeft de ,,Drie Stadia van Ontwikkeling der Mensch-

Sluiten