Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meer herkenbaar is (i). Ook 's mans rechtervoet is verdwenen.

t Is niet moeilijk zulke onjuistheden ook in andere teekeningen aan te toonen, maar toch zijn ze in hoofdzaak juist en verdienstelijk. Alleen voor de verklaring van bizonderheden zijn ze niet altijd nauwkeurig genoeg.

Ik wijs nog op dit beeld om de vereering van den door zonneschermen en tjamara's (vliegenwaaiers), door lotusrozetten en bidschellen gekenmerkten bodhiboom. Ook nu nog worden zulke vijgeboomen bij alle pagoden op Seilon (en elders) gekweekt en in eer gehouden, en, als een gevolg van die vereering door boedhistische voorouders, ki-ara's en wëringin's en verwante Ficaceën door Soendaneezen en Javanen gespaard en ontzien. Zulke boomen op de aloen-aloen's, de vóórpleinen, van de kratons en dalëm s van vorsten en hoofden, hadden oorspronkelijk de beteekenis van een hulde aan Boeddha. De leeraar en zijn leer zijn vergeten; een der vormen van vereering is blijven bestaan.

't Achttiende en 't twee-en-twintigste beeld (oostelijke trap, vijfde hoek, 2 en zesde hoek, 1), noem ik om de gevleugelde schelp, de sjankha, die daarop met pajoeng's en tjamara's als waardigheidsteekenen voorkomt. Ook nu nog voeren javaansche vorsten den tj&krd, den trisoeld en andere godenwapens onder hun ampilan mede (2), en de sjankha van Wisiinoe beteekent dus geenszins dat de persoon, wien hij nagedragen wordt, dien god zou voorstellen; al is ook Boeddha, volgens de Ma'hajanisten, een awatara van dien god.

Onder de volgende beeldwerken komen echter wel degelijk enkele Hindoegoden voor.

(1) De Boeddhisten op Seilon zag ik in hun pagoden de sëmbah op dezelfde wijze uitvoeren als de Javanen, dus met plat samengevoegde handen, en zoo is die eerbiedsbetuiging ook op al onze beeldwerken afgebeeld. Wellicht hebben de Boeddhisten haar op Java ingevoerd.

, '2' Zle. ™'jn E' J- Brill> te Leiden uitgegeven plaatwerk: tin den ktdatonte Jogj&kartd.", pl. II en mijn door 't Kon. Instituut uitgeven plaatwerk. tDc Garlblg's te 7oin'dkartd" nl. ix.

Sluiten