Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

moet er worden gewaakt, dat de leerlingen ook werkelijk iets op de werkplaats leeren en dat zij daar niet worden misbruikt. In het buitenland vindt men op dat punt zeer gedetailleerde voorschriften. De leerling moet behoorlijk worden opgeleid. De toekomst van het vak is in zijne handen en wat in de jeugd wordt verzuimd, wordt naderhand niet licht meer ingehaald.

q. Valsehe gelijkheid.

Gelijkheid voor de wet is mogelijk. De standen als politieke lichamen met afzonderlijke rechten zijn afgeschaft. Adel, fortuin en geboorte geven wel maatschappelijke voorrechten, maar niet krachtens de wet. Alle staatsbetrekkingen zijn voor alle Nederlanders bereikbaar. Economische gelijkheid evenwel is ondenkbaar. De bekwame en werkzame moet meer verdienen dan de luiaard, die geen vak behoorlijk verstaat, Er is ongelijkheid van kracht, van lichaam en geest en aan die natuurlijke ongelijkheid zal altijd eene zekere maatschappelijke ongelijkheid beantwoorden. De ware gelijkheid bestaat ook daarin, dat ongelijke individuen ongelijk behandeld worden. Verscheidenheid is het leven. Geen twee menschen, geen twee dieren, geen twee planten zijn volkomen aan elkander gelijk. Gelijkmaking is dus verarming van de rijke natuur. De ongelijkheid kan hier en daar te groot zijn. Het evenwicht moet dan weer worden hersteld, maar de zucht om alles te nivelleeren brengt geen zegen voort, Zonder ongelijkheid geen orde of tucht. Één veldheer moet meer te zeggen hebben dan 100.000 soldaten, twee ouders meer dan tien kinderen. De maatschappij kan zonder ongelijkheid niet bestaan, maar daaruit volgt nog niet, dat de hooger geplaatsten zich alles mogen veroorloven en de anderen alles moeten dulden. Tot op zekere hoogte heeft ieder in zijn medemensch zijn gelijke te zien. De hoogeren moeten welwillend en beleefd jegens anderen optreden, maar de minder bevoorrechte moet niet door nijd of afgunst tot het wenschen naar gelijkheid worden gebracht. Ongelijkheid moet er zijn, maar die ongelijkheid moet op goede gronden steunen. De meerdere moet werkelijk meer waard zijn en persoonlijk overwicht bezitten, niemand zal dan aan zijn hoogere positie aanstoot nemen.

3

Sluiten