Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

III.

Te oordeelen naar den schijn, deden de eerste personen van dit talent ternauwernood vermoeden, wat het in de toekomst zou voortbrengen; wanneer men ze echter van naderbij beschouwt, ontdekt men dat zij voor altijd zijn aard en zijn richting bepaalden. Het zijn bladzijden, vol weerbluffende anachronismen, en die geschreven schijnen in een vlaag van romantische koorts, door een leerling van Pouchkine enLermontof: Makar Tchoudra, La vieille Izerguil, La Khan et sou fils

Elders heb ik uiteengezet, hoe de Russische mededingers van Lord Byron in den Kaukasus en de Krim den gewijden bodem der romantische poezie hadden ontdekt. Sedert dat tijdstip worden de poorten van het Oosten bewaakt door twee toovenaars ; zoodra men den drempel overschrijdt, zingen hun verzen in uw geheugen; er bestaat geen vrijheid meer voor persoonlijke indrukken; een tusschengeschoven prisma kleurt alle voorwerpen met zijn eigen schakeeringen. Bij de natuurlijke schoonheid van het land, voegt zich de aureool, waarmede de dichters het omkransd hebben. De groote letterkundige scheppers bezitten de macht, om op sommige landstreken een onveranderlijken indruk achter te laten, waarin de vorm der waarnemingen en de richting der gevoelens te voren bepaald zijn; het landschap is werkelijk hun zielstoestand, bewaard en overgeleverd aan de opeenvolgende geslachten: zoo b.v. de golf van Napels voor de lezeis van Lamartine. Zelfs Tolstoï heeft, toen hij dienst deed bij een regiment van Terek, den dwang van zijn voorgangers ondergaan; zijn «les Cosaquesn getuigen hiervan.

De jeugdige Gorky kwam in den Kaukasus aan, in volslagen verrukking door het lezen van dichters; hij ziet door hun oogen, hij gevoelt door hun gevoel; voorkomen en gestalten, redetrekken en legenden, hartstochtelijke ontboezemingen en uitroepen van wilden trots, alles in zijn verhalen brengt ons terug tot het

Sluiten