Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

herinneren van Balzac, en meer nog van Flaubert, die men moeilijk met een anderen naam zou kunnen bestempelen.

Deze bewonderenswaardige Gogol, — die op de toppen der Europeesche litteratuur nog lang niet de plaats inneemt, welke hem toekomt — omvatte met één enkelen blik alle klassen der maatschappij. Veel beperkter is het veld van waarneming, waartoe Gorky zich bepaalt; afgezien van eenige zeldzame gevallen, schenkt hij geen aandacht aan menschen boven de gewone handwerkslieden, onder welke hij bij voorkeur nog slechts de ongeregelde troepen of de deserteurs van dit leger van den arbeid kiest.

De «landloopers», de «onrustige lieden», zij, «die vroeger menschen waren», deze drie uitdrukkingen keeren herhaaldelijk onder zijn pen terug in de titels van zijn verhalen «en kenmerken het maatschappelijk, of juister het anti-maatschappelijk milieu, waarin hij bij voorkeur belang stelt. Het is als een onderaardsche waterplas, gevoed door zeer verschillende bronnen, die doet denken aan de drassige stappen van Rusland, maar de veengrond trilt onder den voet van den jager. Men ontmoet er niet den boer, die gehecht is aan den grond, welken hij bebouwt, den moujik, die van zoo nabij en met zooveel liefde bestudeerd werd door Tourguenef en andere moderne romanschrijvers; deze wekt slechts de belangstelling van Gorky wanneer hij zich van zijn wortels losrukt en als een wrakhout gaat rondzwerven. De tegenspoed, de ellende en de luiheid verschaffen hem allerhande sujetten, die deze beruchte wereld gaan vermeerderen en daar weldra een gemeenschappelijk uiterlijk aannemen; de mislukte student, de lichtmis, de ex-ambtenaar, de ex-officier vermengen zich daar en worden aan elkander gelijk. Daar de keuze zijner onderwerpen en door de wijze, waarop hij ze behandelt, herinnert Gorky dikwijls aan onzen Jules Vallés in zijn Rcfractaires.

Hij heeft zijn ader gevonden: met een overlading, die somtijds eentonig wordt, ontrolt hij voor onze oogen

Sluiten