Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beginsel vindt genade bij het radicale nihilisme van Gorky; de goede liberale doctrinairen weten hiervan mede te praten.

Aanvankelijk hadden zij gejubeld bij de heftige aanvallen van dezen verloren zoon ; en plotseling verbrijzelt hij hun afgoden, tegelijk met de aloude goden.

In zijn oogen zijn alle theoretici aan elkander gelijk; de kwakzalverij der nieuwere empiristen boezemt hem even weinig vertrouwen in als de oude geneeskunde volgens de wet.

Hij weigert zich te laten kluisteren «in de boeien der vrije gedachten en in de ketenen van alle overige ismen». Van de pers, van haar diensten en haar verlichting, spreekt hij slechts met wreede spotternij.

Schoon schip, en iets nieuws tegen iederen prijs, mannelijke en schitterende daden, in plaats van de ïdealogischen hutspot, waarmede de professoren der maatschappelijke verbetering de Russische maag trachten te vullen, ziedaar wat Gorky verlangt!

V.

Welke is op dit oogenblik de maatschappelijke inbreng van Maximè Gorky. Evenzeer en meer nog dan de mannen van het geld, zijn de mannen der ideën rekenplichtig aan eene maatschappij; zij vragen ons, en wij schenken hun onzen geest, en het is hun plicht, hem te verrijken.

Afgezien van het talent — en dat is onbetwistbaar en lenig en levendig genoeg om hernieuwingen te doen verwachten — heeft hij slechts negaties aangebracht.

Zijn voorgangers hadden hun vaderland begiftigd met een erfdeel van ideeën en gevoelens, waarop de Russische gedachte teerde; men ziet wel, waar Gorky haar aangrijpt, maar niet, wat hij er aan toevoegt.

Ik heb in de Recits geen enkele bladzijde aangetroffen, waarop hij zich inlaat met moraal of godsdienst, of zelfs maar eenige belangstelling toont voor deze orde van ideeën. Weleer was ieder Russisch boek een

Sluiten